ضدیت با فرهنگ ایران در سایه شیفتگی ایرانی نسبت به غرب

( پنجشنبه, مارس 1, 2018 - 08:20 فرهاد قابوسی)

اما ایرانیان فلسفه ندان "مقیم اپوزیسیون" نه تنها ذهنیات نادرست آرامش دوستدار را چون ضد اسلامی بنظر می رسند، بلکه فلسفه مخبط یونانی را که ایرانیان را بربر می شمرد و تفلسف کودکانه نیچه، همه را یک قلم می پذیرند، تا میان اپوزیسیون تظاهر به سواد کرده باشند. آنچه که در این میان مهمتر به نظر می رسد، توام بودن مخالفت برخی از "ایرانیان مقیم اپوزیسیون" نظیر آرامش دوستدار و اسماعیل خویی با عقل سوسیالیستی و با فرهنگ ایرانی عصر اسلام و ضدیت شان با اقوام "غیر آریائی" ساکن ایران نظیر اعراب است!

یونانیان ایرانیان را بربر می شمردند، اروپائیان و آمریکائیان شمالی ایرانی را دنباله رو، نوکر و بی ریشه شمرده اند. اما بسیاری از ایرانیان معاصر که به غلط تصور کرده و می کنند که به صرف تقلید و تظاهر به هواداری از غرب، بدون وجود زمینه فرهنگی و اقتصادی در جامعه! ایران مبدل به "پاریس" و "لندن" خواهد شد؛ هنوز کورکورانه مجیز غربی را می گویند، و خیال می کنند او را می شناسند. زمینه این تصور در خیالپردازی های "متجددین" سطحی اندیش دوران پهلوی نهفته است که هم بواسطه کمبود دانش تاریخی نسبت به فرهنگ غرب و هم در سایه "مد" دوری از شرق و نزدیکی به غرب آن دوران بی ذات و متظاهر تصور می کردند با تقارب نسبت به اروپائیان "آریائی" قادر به ساخت و پرداخت سرشتی غربی و لذا بنظر آنان مترقی در ایران خواهند بود. درحالیکه جعلیات آریائی ضد شرقی پس ماندۀ ایدئولوژیک ناسیونالیسم متاخر نواحی مرکزی اروپا بود که منجر به نژادپرستی فاشیسم و نازیسم شد. تمامی مجعولات تاریخی ایران باستان دوران پهلوی حول این محور نژادپرستانه، فاصله گرفتن از شرق و نماد آن اسلام، و نزدیکی به غربِ اروپا مرکز ظاهرا مترقی ولی باطنا ضد بشری صورت پذیرفته است. در سایه این تقلیب عقیدتی و نژادپرستانه تاریخ بود که عربی که قرنها مجبور به تحمل وحشیت ایرانی قبل از اسلام شده بود، مذموم! ولی اروپائی و آمریکائی که قرنها شرق و ایران استعمار کرده و بر علیه مردم ایران کودتا کرد! محترم شمرده شد.
توجیه فرهنگی این احترام لاشعور ایرانی نسبت به غرب را فلسفه نخوانده های ایرانی که به تقلید نژادپرستان اروپامرکز فلسفه غلط (کلامزده و دور از تجربه و واقعیات) یونانی را تمجید می کردند، ارائه دادند. در حالیکه نه تنها اروپائی و غربی جهت توجیه قدرت طلبی وحشیانه خود در جهان هم که بود، طبعا می بایست در داستان برتری فلسفه یونان می تنید. بلکه معدود باسوادان فلسفه در ایران نظیر منوچهر بزرگمهر نیز معتقد به تقدم کیفی و تاریخی فلسفه اسلامی ایران در تحلیل مباحث اساسی فلسفی نسبت به فلسفه منحط اروپائی بودند. تحقیقات منتشر شده متخصصین فلسفه علمی در غرب نظیر جان مک گینز، چارلز بک ویت و شخص من در سالهای اخیر نشان داده اند که (سوای عقب ماندگی ذاتی فلسفه یونانی بواسطه آلودگی اساسیش به ذهنیات و کلام و تباعدش از واقعیات تجربی، که منجر به «فلسفه کلام مسیحی» شده و در ادامه به فلسفه ضد طبیعی! دکارت و ایده آلیسم آلمانی رسید و در سایه آن سرانجام به نازیسم مبدل شد!) فلاسفه و دانشمندان شرقی نظیر ابن سینا در باب مسائل اصلی و اساسی علم و فلسفه نظیر "تحول و حرکت"، صحیح تر از دانشمندان معاصر غرب اندیشیده اند! کمااینکه فلسفه و علم غربی معاصر هنوز متکی بر تصورات متناقض! و غیر تجربی نظیر تقدم ثبات مطلق بر حرکت مانده است که میراث «فلسفه زمین مرکز» غلط یونانی بود. در حالیکه شرقیان همچنانکه شاگردان فیثاغورثی آنان نیز بیان کرده اند، در همان دوران معتقد به حرکت زمین بودند. لذا بر خلاف تصورات فلسفه ناخوانده هائی که به صرف ضدیت با اسلام فرهنگ ایرانی دوره اسلامی را ندانسته نفی می کنند، فلسفه و علم یونانی به سبب فهم غلط یونانی از میراث فلسفی شرقیش و تباعدش از تجربه اساسا نادرست بود و شرقیانی نظیر ابن هیثم و ابن سینا تا جائیکه ممکن بود غلط هایش اصلاح و به این واسطه مسبب پیشرفت اساسی عقل در غرب که «رنسانس» نامیده شد، گشتند.
نماد ابتدایی توجیه فرهنگی غرب میان باستانپرستان آریائی زده میزا آقاخان کرمانی بود که از فرط ترقی اندیشه به دین "جَفر" زده بابی تنزل کرد که معتقد به تاثیر عدد 9 بر زندگی آدمی بود. نماد بعدی این خیالپردازی های نژادپرستانه شخصی به نام محمّد مقدّم بود که از شدت تظاهر اسم خود را به مُحمِد مُقدِم تغییر داد و از فرط شعور تصور می کرد که با این تغییر "آریائی" شده است. نظرات فاشیستی این آریائی منحط در مورد "یکسان سازی زبانی ایران" بازگو کننده همرایی نژادپرستی با ضدیت با فرهنگ ایرانی عصر اسلام است. لذا تعجبی نیست که نماد متاخر ضدیت با فرهنگ ایران عصر اسلام کسی نظیر آرامش دوستدار باشد که بدون فهم فلسفه غرب و شرق، به جبر دین گرایی شخصی و جهت تظاهر به سواد به مخالفت با "فلسفه اسلامی" ایران و یعنی فلسفه ایران دوران اسلام نظیر نظرات ابن سینا که از فرط ضدیت قادر به شناختنش نیست! کوشیده است. و دراین مسیر متوسل به نظرات نژادپرستانه ضد عربی شده است. بی آنکه از نظرات متخصصین فلسفه علوم در مورد ابن سینا مطلع بوده و در یابد که چنین مخالفتی هرچند مقبول عوام "تحصیلکرده" بنظر رسد، اما میان اهل فلسفه معادل بیسوادی است. کمااینکه همین شخص از فرط دانش فلسفی رجز نویسی چون فردوسی را فیلسوف می شناسد.
مقبولیت عامه تاسف بر انگیز نظرات نژادپرستانه ضد عربی میان ایرانیان "مقیم اپوزیسیون" به بهانه ضدیت با اسلام را از رواج معری نظیر "چکامه اندیشیدن به اسلام" که اسماعیل خویی بر علیه اعراب (ساکنین ایران) سروده است، می توان دریافت. که متشاعر در آن از فرط شعور میان "خدای اسلامی عرب و خدای مسیح" (دو دین "ابراهیمی") تفاوت قائل شده است.
اما رابطه تنگاتنگ ضدیت با فرهنگ ایرانی عصر اسلام با نژادپرستی متکی بر یونان پرستی اروپایی را در رواج اندیشه های ضد انسانی متفلسفین نژادپرستی چون نیچه می توان دید که از فرط یونان زدگی اش حتی فلسفه یونانی را نیز بی ارزش می شمرد. اما ایرانیان فلسفه ندان "مقیم اپوزیسیون" نه تنها ذهنیات نادرست آرامش دوستدار را چون ضد اسلامی بنظر می رسند، بلکه فلسفه مخبط یونانی را که ایرانیان را بربر می شمرد و تفلسف کودکانه نیچه، همه را یک قلم می پذیرند، تا میان اپوزیسیون تظاهر به سواد کرده باشند. آنچه که در این میان مهمتر به نظر می رسد، توام بودن مخالفت برخی از "ایرانیان مقیم اپوزیسیون" نظیر آرامش دوستدار و اسماعیل خویی با عقل سوسیالیستی و با فرهنگ ایرانی عصر اسلام و ضدیت شان با اقوام "غیر آریائی" ساکن ایران نظیر اعراب است!
یعنی تناقضات منطقی اندیشه اینان در سایه عدم درک علمی فلسفه که در مخالفت اینان نسبت به عقل سوسیالیستی و ضدیت با فلسفه ایرانی منعکس است، سبب شیفتگی شان نسبت به محتوای متناقض شاهنامه و ضدیت با اعراب منتج از آن می باشد.

منبع: 

سایت عصر نو

ابوریحان بیرونی و شعوبیه، از تاثیرپذیری تا رویارویی (با نگاهی بر آثارالباقیه و ترجمه فارسی آن(محمد رحمانی فر)

بی گمان برای معرفی ابوریحان بیرونی، تنها ذکر نام او کفایت می‌کند. دانشمندی که صاحب تالیفات متعددی در علوم مختلف از جمله هیئت، نجوم، ریاضیات، فلسفه، جغرافیا، فیزیک و حتی تاریخ می‌باشد. بیرونی در حدود سال 360 ه.ق. در حوالی شهر خوارزم (1) (ازبکستان کنونی) به دنیا آمد و در سال 440 ه.ق. در شهر غزنه (پایتخت غزنویان) وفات نمود.

📝دوران زندگی ابوریحان بیرونی مصادف بود با دوران اوج اندیشه‌های #شعوبی‌گری. شعوبیه به دنبال اثبات برتری زبانی، نژادی و تاریخی قوم فارس بر عرب‌ها بود (2) و برای نیل به این منظور، به دنبال احیای تاریخ پیش از اسلام ایران، البته از طریق جعل سند و تاریخ‌سازی برای دوران مزبور با استناد به افسانه‌ها، اساطیر و حتی خرافات بود. تا جایی که این مساله در نوشته‌های تاریخی بیرونی نیز بازتاب یافته است. هر چند نمی‌توان شخصیتی مانند ابوریحان بیرونی را در زمره شعوبیه قرار داد و هرچند او برخی اوقات در مقابل اندیشه‌ها و تاریخ‌سازی‌های آنها ایستاده‌است، با این حال همانگونه که اشاره کردم، تاریخ‌سازی‌ها و تحریفات تاریخی نویسندگان منتسب به این فرقه همچون حمزه اصفهانی (3) ابن‌اندیم (4) بر افکار و آثار وی بی‌تاثیر نبوده‌است. به نحوی که این امر در آثارالباقیه نیز مشهود است.

1- نمونه‌هایی از وجوه افتراق اندیشه‌های ابوریحان بیرونی و شعوبیه
📝با اینکه آثارالباقیه از معدود کتاب‌های ابوریحان بیرونی است که به طور تخصصی به موضوع تاریخ و البته محاسبه روز و ماه و سال و بررسی تقویم‌های امم مختلف پرداخته‌است. با این حال، موضع‌گیری وی در برابر ادعاهای شعوبیه در کتاب "الصیدنه فی الطب" که کتابی است در باب طب و داروسازی و از قضای روزگار از آخرین تالیفات وی محسوب می‌شود، بسیار صریح‌تر است. ابوریحان در این کتاب می‌نویسد: "پس به زبان‌های عربی و فارسی پرداختم؛ در هر یک از آنها تازه واردم، به زحمت آنها را آموختم اما نزد من دشنام دادن به زبان عربی خوش‌تر از ستایش به زبان فارسی است. درستی سخنانم را کسی در می-یابد که یک کتاب علمی نقل شده به فارسی را بررسی کند. همین که زرق و برقش ناپدید شد، معنایش در سایه قرار می‌گیرد، سیمایش تار می¬شود و استفاده از آن از میان می¬رود، زیرا این گویش فقط برای داستان‌های خسروانی و قصه‌های شب مناسب است."(6) فارغ از اینکه، با این سخن ابوریحان بیرونی موافق باشیم یا نه، از این سخن نتایج چندی به دست می‌آید: اول از همه اینکه، برخلاف ادعاهای نادرست شعوبیه جدید، ابوریحان بیرونی فارس نبوده و چنانکه خودش اذعان می‌دارد، فارسی را با زحمت یاد گرفته‌است. دوم اینکه ابوریحان بیرونی، جایگاه زبان فارسی را بسیار حقیر می‌دانسته است و مهمتر از همه اینکه ابوریحان به شدت با اندیشه‌های شعوبیه یعنی فارس‌گرایان آن روزگاران مخالف بوده‌است.

📝ابوریحان بیرونی در کتاب آثارالباقیه، حمزه اصفهانی را متهم کرده که در رساله نوروز خود، به علت تعصب بیجایی که به شیوه محاسباتی فارس‌ها داشته، دچار اشتباه در محاسبه شده است(7). از همین نکته، مشخص می‌شود که وی نه تنها علقه‌ای با شعوبی‌گری نداشته، بلکه مخالف دخالت دادن تعصبات قومی در مسائل علمی نیز بوده‌است.

📝برخلاف تعصبی که شعوبیه جدید در ذوالقرنین پنداشتن کوروش دارند و برای نیل به این هدف خود، دست به جعل تاریخ و سندسازی‌های دروغین زده‌اند تا جایی که دانشمند بزرگواری همچون علامه طباطبائی و به تبع آن برخی از علمای شیعه که طبعاً در حوزه تاریخ باستان صاحب‌نظر نیستند را به اشتباه انداخته‌اند، ابوریحان بیرونی صراحتاً از ذوالقرنین بودن اسکندر مقدونی دفاع می‌نماید و جالب این است که در آن روزگاران خود پارسیان و سران شعوبیه هم هنوز اسکندر را ذوالقرنین می‌پنداشتند و برای اینکه مثل همیشه وانمود کرده باشند که آنها هم دستی بر آتش داشته‌اند و به قول معروف از ذوالقرنین بودن اسکندر چیزی هم عاید آنها شود دست به جعل حکایت شرم‌آوری زدند که ابوریحان در این باب نیز در مقابل شعوبیه می‌ایستد و می‌گوید "برای این گفتار حکایتی را که فارسیان، مانند گفتار دشمن برای دشمن خود، ساخته‌اند گواه آوردند."(8)

📝لازم به ذکر ت که قرآن بدون آنکه هویت واقعی ذوالقرنین را آشکار سازد تنها به ارائه اطلاعاتی کلی از شخصیت وی بسنده کرده است که طبعاً بسیار قابل تاویل است و ملموس‌ترین نشانه‌ای که از وی به دست داده، سدی از آهن و سرب است که او برای مقابله با هجوم قوم یا اقوام یاجوج و ماجوج که البته هویت تاریخی آنها را هم مشخص ننموده، احداث کرده است. جالب این است که نه در آثار تاریخی متقدم و نه حتی در ادبیات ملل هیچ نشانه‌ای از انتساب بنیان سد مزبور بر کوروش به چشم نمی‌خورد. در حالی که ترکیب اضافی "سد اسکندر" بارها در ادبیات فارسی و در اشعار شعرای متعددی از دوره‌های مختلف تاریخی به کار رفته‌است.

📝آثارالباقیه بیرونی گواه این مطلب است که حتی در دوران اوج فعالیت‌های شعوبیه، کوروش جایگاه چندانی در تاریخ این مرز و بوم نداشته است و اطلاعات بسیار اندکی از وی وجود داشته که آن هم ماخوذ از تورات بوده است. البته، ابوریحان بیرونی برخلاف شعوبیه جدید، وقع چندانی به نظرات تورات و یهودیان نمی‌گذاشت و به همین خاطر هم کوروشی که در کتاب وی معرفی می‌شود نه در حد یک امپراتور بزرگ بلکه در حد یکی از حاکمان محلی کلدانی می‌باشد و مهمتر اینکه، برخلاف ادعاهای شعوبیه جدید، وی نقشی در بازگردندان یهودیان به سرزمین موعودشان نداشته است!

📝البته این امر تنها اختصاص به کوروش ندارد. بلکه در سرتاسر کتاب بیرونی، به وجود سلسله‌ای مستقل به نام هخامنشیان بر نمی‌خوریم. این در حالی است که بیرونی با اتکا به نوشته‌های پارسیان تاریخ پادشاهان کیانی، اشکانی و ساسانی را به تفصیل بیان می‌دارد و حتی برخلاف اغلب متقدمان و معاصرین خویش همچون طبری، دینوری و حمزه اصفهانی که با تقلید از زرتشتیان مدت حکومت اشکانیان را دویست و شصت و شش سال ذکر کرده بودند، با اتکا بر محاسبات ریاضی خویش، به رقم قابل قبولی در این خصوص می‌رسد که در قیاس با بقیه، به مدت زمامداری این سلسله بسیار نزدیکتر است.

📝ابوریحان بیرونی برخلاف روایت غالب شعوبیه جدید که تنها با اتکا بر تورات، کوروش را ناجی قوم یهود از زیر یوغ بخت‌النصر می‌دانند و بازگشت آنها به بیت‌المقدس را مرهون عنایات کوروش می‌دانند، با اشاره به وجود نسخه‌های متفاوتی از تورات، بدون اینکه کوچکترین اشاره‌ای به داستان بازگشت یهودیان بابل به وسیله کوروش داشته باشد، به توصیف چگونگی بازگشت یهودیانی می‌پردازد که پس از حمله بخت‌النصر به مصر پناهنده شده بودند و این بازگشت را هم نتیجه ملاطفت پادشاهی به نام "بطلمیوس فیلدلفیوس" می‌داند و نه لشکرکشی کوروش. به این ترتیب که پادشاه مزبور می‌شنود که "تورات کتابی است از آسمان نازل گشته" و "از اینرو ایشان را به سوی خود خواند و مسکن داد و ملاطفت بسیار کرد و اجازه داد به بیت‌المقدس بروند."(9)

2- تاثیرپذیری ابوریحان بیرونی از شعوبیه
📝همانگونه که قبلاً هم اشاره شد، بیرونی علی‌رغم اینکه نسبتی با شعوبیه نداشت، در آثارالباقیه خویش به شرح رویدادهای غیرمستندی می‌پردازد که در بادی امر هر انسان برخوردار از تفکر انتقادی دچار حیرت می‌شود که چگونه چنین شخصیتی با آن‌چنان نبوغی که داشته نتوانسته خرافه بودن آنها را تشخیص دهد. شاید توجیه این امر چندان هم ساده نباشد. با این حال، من انعکاس مباحث تاریخی شعوبیه در این کتاب را ناشی از دو امر می‌دانم: اول اینکه، به نظر می‌رسد در پاره‌ای از موارد بیرونی تنها به نقل آن مباحث می‌پردازد و موضعی در باب تایید یا رد اصالت و سندیت آنها اتخاذ نمی‌کند. به عنوان مثال، بیرونی همصدا با شعوبیه به ذکر جشن‌ها و آیین‌هایی می‌پردازد که اگر قبول کنیم چنین جشن‌هایی واقعاً وجود داشتند، باید بپذیریم که پارسیان باستان نه تنها از خوشگذران‌ترین و یا لااقل از دلخوش‌ترین انسان‌های آن دوران بوده‌اند، بلکه از خوشگذران‌ترین و دلخوش‌ترین انسان‌های تمامی اعصار تاریخ بوده‌اند. ولی اسناد تاریخی هرگز چنین امری را تایید نمی‌کنند. از سوی دیگر، چگونه می‌توان باور کرد که انسان‌هایی که به گواه اسناد تاریخی در بدترین شرایط معیشتی و رفاهی می‌زیسته‌اند و از بسیاری از آزادی‌های بدیهی محروم بودند، جشن‌هایی می‌گرفتند که گاهی اوقات تعداد آنها در عرض یک ماه به سه مورد هم می‌رسید؟ یعنی سه جشن در یک ماه!

پاره‌ای از موارد دیگر به نظر می‌رسد، هیاهوی تبلیغاتی شعوبیه در آن روزگاران به حدی بوده که توانسته جعلیات خویش را آنچنان متواتر سازد که در افواه عمومی همچون حقایق تاریخی جلوه نمایند. همانگونه که شعوبیه جدید توانسته‌اند جعلیات خویش در باب کوروش را متواتر سازند و به خاطر همین تواتر، هر گونه سخن گفتن علیه کوروش به مثابه به چالش کشیدن ارزش‌های جامعه تلقی می‌شود! نیک می‌دانیم که مساله تواتر حتی در حدیث‌شناسی هم مطرح است. به عنوان مثال من دیدگاه بیرونی در باب زرتشت را از این نوع می‌دانم. قبلاً در نوشته‌ای کوتاه متذکر شده‌ام که زرتشت نه یک شخصیت تاریخی، بلکه شخصیتی است اساطیری. در آن نوشته با اشاره به عواملی که شخصیت‌های تاریخی را از شخصیت‌های اساطیری متمایز می‌سازد، نشان داده‌ام که شخصیت زرتشت حائز عوامل لازم برای تاریخی دانستن وی نیست. (10)

📝بیرونی اشاره می‌کند که "برخی از پیروان علم نجوم به بطلان پیغمبری زرتشت" (11) رای می‌دهند و همین امر بیانگر آن است که هزار سال پیش هم پیامبری زرتشت محل مناقشه بوده‌است. آن هم نه فقط از سوی پیروان پیامبر اسلام، بلکه از سوی پیروان علم نجوم هم! با این حال روایتی که بیرونی از زرتشت ارائه می‌دهد، بسیار تامل‌ برانگیز و البته شگفت‌انگیز است: "زرتشت کتابی آورد که آن را اوستا نامند و لغت این کتاب با لغات همه کتب عالم مخالف است و از ریشه لغات دیگر نیست و برای خود لغتی اصیل است و حروف آن از حروف همه لغات زیادتر است و علت اینکه به چنین لغتی این پیغمبر کتاب خود را اختصاص داد این است که علم آن اختصاص به اهل یک زبان پیدا نکند."(12)

📝این چه دینی است که به جای اینکه به زبانی سخن بگوید که همه بفهمند، برای خود زبان خاصی اختراع کرده که تا آنروز اصلاً وجود خارجی نداشته‌است و نه تنها مردم عادی به عنوان مخاطبین اصلی پیامبران به هیچ عنوان امکان فهمیدن آن را نداشته‌اند و طبعاً امکان مطالعه و درک تعالیم آن و تبعیت از آن را نداشته‌اند، بلکه خواص نیز ابتدا باید در محضر زرتشت به فراگیری زبان جدید وی می‌پرداختند و پس از آن تعمق و تفکر می‌کردند که وی را به عنوان پیامبر بپذیرند یا نه؟ یک کتاب دینی جدید، آن هم به زبان جدیدی که تا آن لحظه هیچ کس قادر به خواندن و حتی دانستن آن نبوده است! همه این‌ها حاکی از آن است که دین زرتشتی دینی نبوده که همچون سایر ادیان آسمانی و غیر آسمانی پیامبر مشخصی داشته باشد که پس از انجام مراحل دعوت عمومی و جذب پیروان، به انتخاب و تربیت خواص دین خویش پرداخته باشد، بلکه این دین از همان ابتدا به وسیله گروهی از خواص ساخته و پرداخته شد و بعدها در قالب دین به جامعه عرضه گردید.

سخن آخر:
📝بار اول که آثارالباقیه ابوریحان بیرونی را از روی نسخه انتشارات امیرکبیر و با ترجمه اکبر دانا سرشت مطالعه کردم، به موضوع عجیبی برخورد نمودم. در سرتاسر کتاب واژه ایران و ایرانیان به کرات تکرار شده‌بود. در حالی که کم و بیش اطلاع داشتم که واژه ایران تا همین اواخر فاقد مفهوم ژئوپولیتیک و حتی فاقد مفهوم اتنوگرافیک بوده‌است. در واقع، این واژه جز در شعر، آن هم بیشتر در اشعار فردوسی، کاربرد چندانی نداشته است و کاربرد مزبور هم به زعم اینجانب ناظر بر مفهوم اسطوره‌ای آن بوده است. به همین خاطر دچار حیرت شدم که چگونه ابوریحان در یک چنین کتابی، برخلاف سنت معمول، واژه ایران را در مفاهیم غیر مستعمل مورد استعمال مکرر قرار داده‌است؟! طبعاً اولین کاری که می‌توانستم بکنم و باید هم می‌کردم این بود که نسخه عربی یعنی نسخه اصل کتاب را تهیه کنم. با مرور نسخه عربی کتاب، متوجه شدم مترجم کتاب واژه "الفرس" را در قسمت‌های مختلف کتاب، به صلاحدید خویش، به ایران، ایرانی‌ها و پارسیان ترجمه کرده‌است. این کار مترجم، علاوه بر اینکه با اصول و مبانی علم ترجمه همخوانی ندارد، از لحاظ اخلاقی هم کاری است قابل سرزنش. اولاً بر اساس اصول علم ترجمه، مترجم حق ندارد برای یک کلمه از متن اصلی، از کلمات متعددی در متن ترجمه‌شده استفاده نماید. دلیلش هم روشن است. چون این امر می‌تواند در انتقال مفهوم متن اصلی ایجاد اخلال نماید. همانگونه که در این کتاب ایجاد نموده است. این سه کلمه متفاوت که مترجم همه آنها را به عنوان معادل برای یک کلمه واحد مورد استفاده قرار داده است، هر کدام حوزه معنایی خاصی برای خود دارند که اختلاط آنها منجر به ایجاد اخلال در فرآیند فهم صحیح متن می‌شود. از سوی دیگر، استفاده از کلمه ایران، به عنوان معادلی برای "الفرس" با توجه به بار معنایی جدیدی که این کلمه در روزگاران اخیر در حوزه‌های مفهومی ژئوپولیتیک، اتنوگرافیک و ملی کسب کرده‌است، قطعاً مخاطب را به بیراهه می‌برد و از این منظر اگر این کار مترجم از روی آگاهی بوده است –که به نظر می‌رسد، چنین بوده‌است- کار وی از لحاظ اخلاقی هم دارای اشکال است. در واقع، همانگونه که مترجم در مواردی ناچار شده از کلمه فارسیان به عنوان معادل این کلمه استفاده نماید، باید در سراسر کتاب نیز چنین می‌کرد.

🔖پاورقی‌ها:
1- این شهر پس از حمله مغول خیوه نامیده شده است.
2- البته طرفداران شعوبیه بسیار تلاش می‌کنند تا نشان دهند که تاریخ اندیشه‌های شعوبی‌گری به دوران بنی‌امیه بر می‌گردد و در واقع شکل‌گیری این اندیشه‌ها واکنشی بود در برابر برتری‌جویی‌های اعراب و تحقیر اقوام غیر عرب از سوی آنها. حتی اگر این استدلال را بپذیریم، اقدامات بعدی بسیاری از منتسبین این فرقه جای هیچ شکی باقی نمی‌گذارد که تمسک به شعار "برابری عرب و عجم" از سوی آنها و توسل آنها به آیه قرآنی "يا أيها الناس إنا خلقناكم من ذكر وأنثى وجعلناكم شعوبا وقبائل لتعارفوا"، آیه‌ای که نام این فرقه نیز برگرفته از آن است، صرفاً دستاویزی بود برای جلوگیری از متهم شدن آنها به دین‌ستیزی، که با توجه به اوضاع و شرایط تاریخی آن دوران می‌توانست هزینه‌های جبران‌ناپذیری برای آنها به دنبال داشته‌باشد. در باب "قیام علیه آیین اسلام و تعمد در تخریب آن" بنگرید به لغتنامه دهخدا، ذیل ماده شعوبیه.
4- وفات حمزه اصفهانی را بین 352 ه. ق. و 360ه.ق. نوشته‌اند. یعنی درست چند سال پیش از تولد ابوریحان بیرونی. در باب تاثیرپذیری ابوریحان بیرونی از حمزه اصفهانی و همچنین ملقب شدن حمزه اصفهانی به "بائع الهذیان" و متهم شدنش به شعوبی‌گری (که البته اتهام بی‌ربطی نیز نبوده است) بنگرید به "دانشنامه جهان اسلام" ذیل ماده "حمزه اصفهانی.
5- ابن الندیم کتاب الفهرست خویش را در سال 377 ه.ق. به انجام رسانده، یعنی زمانی که بیرونی به روایتی 17 ساله و به روایتی دیگر 15 ساله بوده‌است.
6- الصیدنه فی الطب، ابوریحان بیرونی، ترجمه باقر مظفرزاده، انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، چاپ اول، 1383تهران، صص 9-168
7- و لمثل هذا تعرض حمزه ابن الحسن الاصفهانی فی الرسالته فی‌النیروز، حین تعصب الفرس فی عملهم فی سنۀ الشمس... بنگرید به آثارالباقیه عن القرون الخالیه، ابوریحان بیرونی، ناشر: مرکز نشر میراث مکتوب، تهران 1380، ص 61 نص کتاب (نسخه عربی، بند 24). می‌توانید به صفحه 79 ترجمه فارسی اثر مزبور که از سوی انتشارات امیرکبیر منتشر شده هم مراجعه کنید که البته به دلیل اینکه مترجم اثر در ترجمه جمله مزبور دچار اشتباه عمدی شده، من آن را توصیه نمی‌کنم.
8- بنگرید به آثارالباقیه، نشر امیرکبیر، صص 61-59 و البته نسخه عربی نشر میراث مکتوب، صص 45-44 نص کتاب (بندهای 1،2،3)

9- بطلمیوس در قبال این لطف، از یهود تقاضای یک جلد کتاب تورات می‌نماید و چون نسخه مزبور به عبری بود و باید ترجمه می‌شد، هفتاد و دو تن را به طور مساوی از میان اسباط دوازده‌گانه بنی اسرائیل برگزید و آنها را دوبدو از هم جدا کرد و مامورینی بر سر آنها گماشت تا بدون اینکه بتوانند با هم تبانی نمایند 36 ترجمه متفاوت از تورات ارائه دهند و در پایان همه ترجمه‎ها عین هم بود و اما یهود این ادعا را نمی‌پذیرد و می‌گوید "این کار را برای آن انجام دادیم که از سطوت و شر آن پادشاه هراسان بودیم ولی باز هم باهم در تخلیط و تحریف با یکدیگر تواطی کرده‌بودیم". آثارالباقیه، نسخه انتشارات امیرکبیر، صص30-29
10- به طور خلاصه می‌توان گفت شخصیت‌های تاریخی اولاً زمانمند هستند، ثانیاً مکانمند هستند، ثالثاً اسناد تاریخی همزمان در مورد آنها سخن گفته رابعاً اسناد تاریخی ملل همجوار در مورد آنها سخن گفته است. هیچ یک از این فاکتورها در باب زرتشت صدق نمی‌کند. البته، لازم به تاکید است که رد تاریخمندی زرتشت به منزله رد دیانت زرتشتی نیست.
11- همان، ص 302
12- همان ص 300

خوراسا تورکلرینین اسکی تاریخی

https://t.me/xorasan_turkleri/470

KOMÜNİST RUSYA DÖNEMİNDEKİ SİBİRYA GULAG KAMPI – STALİN’İN ÖLÜM KAMPI

27 Kasım 2017 - 418 views kez okunmuş

Sovyetler döneminde devreye konulan ölüm kampları konusunun Türkler bağlamında ele alınışının nedeni bu konunun, zamanında birçok kişinin canını yakmış olmasına karşın eskiden olduğu gibi günümüzde de ele pek alınmadığından kaynaklanmaktadır. Bu konunun Türkiye’deki en önemli araştırmacılarının başında ulu Türk bilginlerinden Necip Hablemitoğlu (1954-2002)’nun adı gelmektedir. Hablemitoğlu tarafından (Yeni Hayat dergisi Genel Yayın Yönetmeni Av. Hanifi Altaş’ın (2004: 7-10) verdiği bilgiye göre henüz 19 yaşındayken kaleme alınan) neredeyse bir tez kadar düzenli bir biçimde hazırlanan “Sovyet Rusya’da Devlet Terörü” adlı çalışması bu bağlamda son derece titiz bir araştırmanın sonucu elde edilen bilgi hazinesi olması nedeniyle bir baş kaynak olarak gösterilebilir. Bunun yanı sıra, zamanında bu korkunç kıyım makinesinin dişlilerine düşen insanların hatıratları da bu konuda ışık tutucu olmaktadır. Özellikle Türk halklarının içerisinde eski adıyla Rusya Türkleri – ki bu ad eskiden; Rusya, Orta Asya ve Kafkasya Türklerini kapsamaktaydı – ile Anadolu Türkleri açısından yukarıda anılan konunun tarihin tozlanmış raflarına konulup unutulmasına izin vermeyip belleklerde saklanmasına yönelik işlenmesinde büyük bir yarar vardır. Çünkü, dünü bilmemek ya da unutmak gelecekte aynı gelişmelerle yüz yüze gelme olasılığını ortadan kaldırmaz. Oysa ki, geçmiş bilgisi gelecekte benzer durumların ortaya çıkmaması için ya za benzer durumların ortaya çıktığında gerekli önlemlerin çok daha etkili alınmasına yarayabilir. Bunun yanı sıra geçmişteki acı sayfaları bilmek, kanı ve zihni itibariyle kendini Türk hisseden, kabul eden ve en önemlisi de Türk olan bütün Türklerin en önemli görevlerindendir.

STALİN GULAG KAMPINA YOLCULUK

Burada ek bilgi olarak Sovyet Rusya’da insanların Komünistler tarafından SSCB’nin içerisinde köle, daha doğrusu evcil hayvan gibi ölümüne sömürüldüğü ölüm kampları düzeni konusundaki gerçeklerin, dünya çapında tanınan Rus yazar Aleksandr Soljenitsın’ın “Arhipelag GULAG” ( GULAG * Takımadaları ) adlı kitabından bütün çıplaklığıyla öğrenilebileceğini belirtmek gerekir (Altaş 2004: 7-11). Soljenitsin’ den çok önce, sözde eşit ve hür yaşanacağı kardeş bir dünya kurma iddiasıyla ülke yönetimini ele alan Rusya Komünist Partisi tarafından uygulanan kıyım sistemi konusunda bir çalışma yürütüp 1938’de yayımlayan ve bu yüzden İspanya’nın Katalonya bölgesi başkenti Barcelona şehrinde Sovyet ajanlarınca öldürülen Mark Rhein’in adının da burada anılması lazım (Habemitoğlu 1973: 11-14). Burada, önce Sibirya’da Yenisey Nehrinin orta havzasında bulunan Krasnoyarsk (Hakas Türkçesinde Hızıl Çar, yani, Kızıl Yar/Kıyı – TBD), ardından da Kazakistan’daki Semipalatinsk (Kazak Türkçesinde Semey – TBD)’taki esir kamplarında 1915’ten 1920’ye dek altı yıl süren esirlik hayatıyla ilgili anılarını paylaşan ve Sibirya ile Orta Asya bölgelerinde bulunan esir kampları konusunda oldukça ayrıntılı bilgiler veren Tuğgeneral Ziya Yergök’ün (Önal 2005: 5-10) adının da anılması gerek. Z. Yergök’ün yaşadıkları aslında Anadolu’dan bile Türklerin Sibirya’nın derinliklerine kadar sürüldüğünü ve oralarda esir hayatı sürdürdüklerini en iyi biçimde anlatmaktadır. Ayrıca, bu Komünist sistemin suçsuz kurbanlarının ad olarak tespit edilmesine yönelik olarak devlet arşivlerde bütün Rusya çapında çalışmalar, bu doğrultudaki bütün bilgileriyle kitle iletişim araçları ve internet aracılığıyla kamuoyuyla paylaşan “Memorial” adlı sivil toplum kuruluşu tarafından yürütülmektedir.

GULAG KAMPI

.Yukarıda sayılan nedenlerden ötürü Sovyet Birliğinin tarihinde yer alan acı olayları tanımak Sovyetler döneminde ulaşılan başarılarının karşılığında ödenen insan hayatı türünden bedelin ne denli ağır ve korkunç olduğunu idrak edebilmenin yolunda olmazsa olmazlardandı r. Bunlar bilindikçe Sovyetlerdeki sanayi ve alt yapı alanındaki “sözde mucizelerin” altında yatan sistemin de bilinmesi ve farkında olunması kaçınılmazdır. Aksi halde, komünist ya da sosyalist görüşlü insanlar o sözde mucizeleri överken, bunların bedelinin ne olduğu konusunda bir fikir sahibi olmadan söylev sahibi kimseler oldukları veya olacakları tartışılmaz bir biçimde açıktır. Bu doğruları yansız bir biçimde araştırıp çözümledikten sonra cesurca açıklayan ve Türk okurlarını Sovyet Komünist Rusya’nın pek bilinmeyen ve gizli tutulması için propaganda bağlamında olağanüstü bir biçimde gayret ve mali kaynağın sarf edildiği karanlık yüzüne doğru gerçekçi bir yolculuğa çıkaran Dr. Hablemitoğlu insanlığa ve genç Türk kuşaklarına çok büyük hizmet götürmüştür.

GULAG KAMPI

Yukarıda sözü edilen korkunç sistemin adı da Necip Hablemitoğlu’nun çok doğru tabiriyle “ölüm kampları” idi. Bu sistemden yüzlerce, binlerce, yüz binlerce ve hatta milyonlarca değil, on milyonlarca insan geçmiştir. Bu insanların içerisinde çok sayıda Türk yer alarak Sovyetlerdeki Komünist ölüm makinesinin zulmüne maruz kalmıştır. Ölüm kamplarına dayalı Sovyet ekonomisi ve bu düzeninin her türlü yoldan sürmesini sağlamaya çalışan Sovyet Birliği Komünist Partisi münhasır bir biçiminde yönetimi elinde bulunduran rejimde (Hablemitoğlu 2004: 17) yaşanan bu yıkım ve soykırım Rusya Türklerini ve Rusya topraklarına tutsak olarak düşen Anadolu Türklerinin hayatlarına bir ateş olarak düşmüş ve yakmıştır.

GULAG KAMPI

Bu ölüm-kalım cehenneminden geçip hayatta kalabilen Türklerin maruz kaldıkları insanlık dışı zulümleri anlatmaları, bu konuda araştırma yapanların gizli kalmış ya da geniş kitlelere ulaştırılamamış bilgileri su yüzüne çıkarmaları Türk tarihinin geçmişteki gerçeklerle yüzleşebilmesi bakımından çok büyük önem taşımaktadır.

GULAG KAMPI

Sonuç olarak bu bilgiler doğrultusunda günümüzdeki Türk dünyası gençliği ataları ve atalarının yaşamak durumunda olduğu sistemle ilgili bütün gerçekleri öğrenebilmekte, öğrenebilmelidir. Yine bu bilgiler doğrultusunda, ülkeyi ve bu ülkenin içinde yaşayan halkları ölüm kampları ağıyla sarmalamış bulunan Sovyet Komünizminin bir antitezi olan Çarlık Rusya’dakine benzer bir biçimde “halkların sürgün yeri” olarak kullandığı Sibirya bölgesinde yer alan ölüm kamplarıyla, buralara düşen Türklerin anıları bağlamında, öğrenebileceğimiz ve öğrenmemiz gereken çok şeyin olduğu inancındayım. Özelde Sibirya ve Genelde Rusya’daki Ölüm Kamplarıyla Hapishanelerin Kısa Tarihçesi Sovyetler coğrafyasının iklim açısından en sert, yüzölçümü bakımından en geniş ve nüfus yoğunluğu yönünden en düşük orana sahip bir bölgesi olan Sibirya’da dönemin rejimince çok sayıda hapishane ve kampın kurulmuş olması aslında çok da şaşılacak bir durum değildir. Neden mi? Çünkü az önce sayılan bütün etkenlerin, sözde enternasyonalizm fikrini her fırsatta hem ulusal hem de dünya düzleminde savunmasına karşın resmi dili Rusça olan (ve çeşitli etnisitelere mensup insanların Çarlık tarihi dahil olmak üzere “Ata yurdu tarihi” adı altında büyük oranda Rus tarihinden ibaret bulunan resmi bir tarih okumak zorunda olduğu) Sovyet devletin hapishaneler ağının ağırlığının Sibirya’ya doğru kaydırılmasına yol açan kararların alınmasında etkili olduğu söylenebilir.

GULAG KAMPI STALİNİN ÖLÜM KAMPI

Bununla birlikte bu konuda Hablemitoğlu’nun görüşü de çok önemli bilgi niteliğindedir. Ona (Hablemitoğlu 2004: 17) göre, 1552’de Kazan şehrini işgal eden Rürik soyundan gelen Rusya Çarı Korkunç İvan (1531-1584) döneminden itibaren sürgün yeri olarak kullanılmaya başlanan Sibirya bölgesinin ölüm kampları için seçilmesinin altında yatan nedenlerin arasında bu bölgede bulunan zengin yer altı ve üstü kaynaklarını kapitalizmin gelişebilmesi adına işleme gayretinin ve bunun gerçekleşebilmesinin de doğrudan ölüm kamplarının kurulması ve zaman içerisinde artış göstermesine ilişkin ciddi bir gereksinimin yattığını yadsımak olanaksızdır. Ayrıca, Sibirya’ya bu sistem dahilinde çalıştırılmak üzere sürülen Rus insanları aynı zamanda Sibirya yerlisi olan halkların karşısında Rusya devletine etnik olarak Rus asıllı beşeri unsurların artması ve kim yerlerde üstünlük sağlaması yönünden de ciddi bir kolaylık sağlamaktaydı (Hablemitoğlu 2004: 17).

GULAG KAMPI STALİNİN ÖLÜM KAMPI

Biri sürgün öbürü ise devlet lehine köle gibi ağır işlerde çalıştırılmak (katorga sistemi) için sürülme gibi iki ana çeşide ayrılan sürgün yeri olan ve en korkunç hapishaneler diyarı Sibirya bu yöndeki gelişmeyi Deli Petro döneminde kazanmıştır (Hablemitoğlu 2004: 18). 1917’de ihtilalin gerçekleştiği ve Komünizmin ta 1930’lara kadar uygulanmadığını savunan Hablemitoğlu’na (2004: 22-27) göre Rusya’da bu dönemde, Lenin’in 1920’lerin başında uygulamaya koyduğu köylülerin mahsulleri konusunda ciddi serbestiler getiren NEP (Yeni Ekonomi Politikası) siyaseti dahil olmak üzere 1928’e dek “liberalizm karışımı Komünizm” uygulanmıştır.

GULAG KAMPI STALİNİN ÖLÜM KAMPI

Avrupa’da modern anlamda Hitler’den çok önce toplama kampların kurucusu olarak kabul edilen Vladimir İlyiç Ulyanov (Lenin) *’un başkanlığındaki ülke yönetimiyle kan dönme konusunda Hitler’i bile geride gölgede bırakan İyosif Vissarionoviç Stalin (gerçek soyadı Djugaşvili/Cugaşvili – TBD)’in iktidarının bir dönemini kapsayan 1917-1928 yılları dönemi içerisinde genç Sovyet devleti ne sanayi ne de tarım alanında ciddi başarı performansını sergileyemediği gibi ülkenin içindeki sosyo-ekonomik sorunları çözebilmiş değildi. En önemlisi de, böylece, Sovyetlerdeki Komünistler dünyadaki başka devrimci güçlere örnek teşkil edebilecek bir şey sunamamış oldu. Komünist Rusya’da ilk mecburi çalışma kampları 1917 Sosyalist Devriminin ardından bir-iki yıl içerisinde Arhangelsk bölgesinde yer alan Holmogorı’da kurulmuştur. Çarlık rejiminden Rus Komünistleri tarafından bir toplumsal miras olarak devir alınan katorga sisteminin tatbik edilişine başlandığı tarih ise 1923 yılıdır. Hatta Komünist Rusya’da kampların artış dinamiğini göstermek gerekirse şöyle sayılar örnek olarak gösterilebilir: 1922’de inşası süren yalnızca 2 kamp varken, 1927’de bu sayı 50, üç yıl sonra da 1930’da Komünistlerce inşa edilen kamp sayısına 90 yeni kamp eklenmiş ve “Sovyet proletaryasını n hizmetine sunulmuştur” (Hablemitoğlu 2004: 35).

GULAG KAMPI STALİNİN ÖLÜM KAMPI

Islah kurumları konusundaki istatistik üzerine daha farklı görüşler de mevcuttur. Sovyet iktidarına karşı olan ya da karşı oldukları düşünülen gerçek ve hayali (ki yüzde doksan dokuzu herhalde hayali idi) düşmanlarının emek kavramının uygulanışı yoluyla değiştirilmesini ve hızlı bir biçimde kurulması planlanan Sosyalizm’in lehine tutum ve tavırlar kazanmalarına baskı boyutunda ağırlık veren SSCB ülkesinde 1923 yılının ortasında; toplama kampı, ıslah evi, hapishane, tarımda çalıştırılmak üzere zorla ikamet edilmesini öngören köyler, mahkum evleri gibi ıslah kurumlarının toplam sayısı 700’ü geçmişti. Buralarda yaklaşık 140 bin kişi bulunmaktaydı . 1936’da STON [1] (ston, Rusçada “çığlık” demektir – TBD) adını alan meşhur SLON[2] (slon, Rusçada “fil” demektir – TBD) Temmuz 1923’te kurulmuştur (İstoriya Oteçestva 1994: 110). Esasen, Komünist Rusya’da kampların mantar gibi çoğalmasını tetikleyen neden ise, 1926 yılının son baharında VTsİK [3]’in suçluların artık konvoy bulundurulmadan cezalarının çekmesi gerektiğini öngören bir kanun hükmünde kararnamesinin kabul edilmesidir. Daha önceki dönemlerden farklı olarak o yıllarda sömürgeci rejimin kötü bir mirası olan hapishanelerin tamamen ortadan kaldırılıp yerine, suçluların serbestçe çalışabileceği ve böylece Sovyet Sosyalist toplumuna yeniden tam yetkin ve sağlıklı birer üye olarak geri kazandırılabileceği kamplar sisteminin kurulması düşüncesi yaygınlık kazanmıştır. Yani, bütün suçluların bu kamplarda çalıştırıldığında kişiliklerinde olumlu yöne doğru değişimler meydana geleceğinden bunların Sovyet Rusya’nın birer dürüst yurttaşı olabileceği düşüncesi, mecburi çalışma kamplar ağının ülke çapında hızlı bir biçimde yayılmasına ciddi bir ivme kazandırmıştır (Zemskov 1997: 54). Oysa ki, Ekim 1917’de meydana gelen Sosyalist Devrim amaçlarının baş köşesine şiddet ve zulmü ortadan kaldırılmayı koymuştu. Örneğin V.Lenin (PSS: 122) “… ülkümüzde insanlara karşı yönelik zulme yer yoktur…”, “…Bütün gelişme toplumun belirli kesiminin öteki kesimi üzerindeki zorbalığa dayalı hakimiyetinin ortadan kaldırılmasına götürmekte”. Bu güzel niyet ifadesi olan sözler, ne yazık ki, uygulamada kendi yansımasını bulamamış, milyonlarca suçsuz insanın hayatının yakılmasına yol açmıştır. Nitekim, Sosyalist Devrim’in hemen ardından 05 Eylül 1918’de Halk Komiserleri Konseyi (SovNarKom/SNK) ‘nin meşhur “Kızıl Terör” kanun hükmünde kararnamesi yayınlanmıştır. Bu ararnameye göre Beyaz Ordu örgütlerine, darbe girişimi ve ayaklanmalara karışan herkesin kurşuna dizilmesine izin verilmekte ve Sovyet Cumhuriyeti’ nin toplama kamplarına tıkanması suretiyle sınıf düşmanlarından temizlenmesini emretmekteydi (Soljenitsın 1991: 13). Yani, az önce sözü edilen insanlıkdışı uygulamaların hayata geçirilmesine başlanması ve Sovyet toplumunun her kesimini de alacak şekilde genişletilmesine uygun hukuksal alt yapının ne olduğu konusunda böylece fikir sahibi olunabilir. Peki hızla sayısı artırılan bu ölüm kamplarının içine sokulan nüfusun artış dinamiği nasıldır acaba? Bu alanda da çok iyi bir araştırma yapan Hablemitoğlu (2004: 35), elde ettiği bilgilere dayanarak şu rakamları vermiştir: 1928-1930 yılları arasında yaklaşık 663 bin mahkumun bulunduğu bu sistemde 1931-1932 yılları arasındaki dönemde mahkum sayısı 2 milyon olmuş, ardından 1933-1935 yıllarında da bu sayı 5 milyona yükselmiştir. Mecburi Çalışma ve Islah Etme Kampları olan GULAG cehennemine mahkumlar bütün SSCB coğrafyasından sevk edilmektedir. Bu sevkıyatın yoğunluğuna ilişkin bir fikir edinmek için toplam 88917 kişinin kamplara çalıştırılmak üzere gönderildiği Ekim-Aralık 1934 tarihinin yalnızca verilmesinin yeterli olacağı (Zemskov 1997: 58) kanısındayım. Bütün bunların doğal sonucu olarak ülke çapında çok derin korku duygusunun yayılması vuku bulmuş; insanlar aile içerisinde bile artık konuşmak, görüşlerini paylaşmaktan çekinir duruma gelmiştir. “Opyat dvadtsat pyat” ( yine yirmi beş), “Kak dal bı yemu dvadtsat pyat, budet znat kak dedu derzat” (dedeye karşı karkılşmanın ne demek olduğunu bilmesi için ders vermek niyetinde ona yirmi beş çakardım) gibi deyimlerin Sovyetlerin içinde insanların konuşmalarında yaygınlık kazanması Lenin ve Stalin dönemlerine rast gelmekte ve günümüz Rusçasında bu deyimlerin varlığının devam etmesi o korkunç günlerin bir anısı ve mirasıdır. Neden mi? Çünkü o dönemlerde hüküm giymek ve ölüm kapmlarına düşmek o kadar kolaydır ki insanların suçsuz oldukları halde uydurma suçlamalarla 10, 20, 25 yıllığına mahkum edilmesi çok yaygın bir uygulamaydı (Svanizde 2006). <p> </p>Bu rakamlar aslında, ölüm kampları sürecinin daha başlangıcındaki sayısal dinamikleri yansıtan göstergeler olmasına rağmen bizlere, sürekli Batı’da işçinin sömürüldüğü edebiyatına başvuran Komünistlerin aslında kendilerinin de işçi ve köylüyü yaşam hakkı dahil olmak üzere bütün haklardan mahrum edilen birer köle konumuna getirerek hiç bir karşılık vermeden ölümüne dek sömürdüğünü gösterebilme konusunda ikna edici ve dehşet verici bilgilerdir. İşte sanayide büyük atılımlar öngören Birinci Beş Yıllık Plan’ın uygulanışına böyle bir ortamda girilmiştir. Doğal olarak ciddi yatırımlar isteyen bu atılımların gerçekleştirilebilmesi için büyük insan gücüne gereksinim duyulması kaçınılmazdı. Ortaya çıkacağı kaçınılmaz olan bu sorunun çözümü konusunda parlak Rus Komünist zekalar, onlarca milyon insanın hayatına paha olacak Ölüm Kampları olarak tanımlanabilecek Mecburi Çalışma Kampları sistemini, Çarlık dönemindeki eski adıyla Katorga sistemini devreye konulmasına ön ayak oldular. Bu arada kırsal kesimlerde zorla yapılan Kolektifleştirme sonucu yaygın kıtlıklar patlak vermiş, bunun sonucunda milyonlarca insan ölmüştür. Sözgelimi, 1926’da 31 milyonluk bir nüfusa sahip Ukrayna 1939’a gelindiğinde nüfusunun artacağı yerde beş milyon kişi azalmıştır. Kazak Türklerinden bu dönemdeki uygulamalar yüzünden 1,5 milyon kişi ölmüştür. Türkistan bölgesinde ise toplam 3 milyon hayat sönmüştür bu dönemde (Hablemitoğlu 2004: 29-30) <p> </p>Sovyet Komünist Rejimince Sibirya’da Kurulan Ölüm Kampları ve KurbanlarıSibirya’da kurulan ve tam hız çalışan ölüm kamplarına sevkıyat Sovyet zamanında II. Dünya Savaşı öncesi dönemde olduğu gibi savaş yıllarında ve savaşın bittiği yıllarda da devam etmiştir. Özellikle II. Dünya Savaşı sonunda bu bölgedeki zorla çalıştırılma kamplarına milyonlarca yeni mahkumla doldurulmuştur. Sevk olunan bu mahkumların içinde hem Sovyetlerin içinde yaşayanlar hem de yurtdışında yaşayan Rus ya da Sovyet yurttaşları yer almıştır. Çeşitli yollardan kandırılarak ve zor kullanılarak bu insanlar hayvan nakliyatı için kullanılan katır vagonlarda insanlık dışı koşullarda Sibirya’nın derinliklerine ölümüne gönderilmekteydi. Kızıl Ordu saflarında Nazi Almanlara karşı cephede savaşıp tutsak düştükten sonra Alman toplama kamplarına düştükten sonra oralardan kurtulan ve ülkesine sevinçle dönen milyonlarca Sovyet askeri de az önce anlatılan akıbete maruz kalmış, sınırlarda karşılanıp doğrudan ölüm kamplarına yollanmaktaydı . 1917 devriminden ve daha sonraki Sovyet yıllarındaki uygulamalardan kaçan ya da sınır dışı edilen yüz binlerce insan Batıya yerleşmişti. 1945’te Sovyetlerin II. Dünya Savaşından galip çıkması, Sovyet Komünist rejimini nefretle izleyen bu insanlar üzerinde büyük çapta etki yaratmış, bu insanlar aileleriyle birlikte Sovyet propagandaları na kanarak SSCB’ye yönelmiştir. Ancak, bunların da neredeyse tümü Komünist yönetimce ezilerek ölüm kamplarına sürülmüştür. Bu sürülen insanların içinde eşleri konumunda Batı Avrupa kökenli olan bir çok insan da kocalarının ya da hanımlarının yanında bilerek ya da farkında olmadan bu ölüm yolculuğuna gitmiştir (Svanidze 2006). Bunun yanı sıra Almanlar tarafından kurulan lejyon birliklerinde Komünist Rusya’ya karşı savaşan bir çok Türk vardı. Bunlar da ya gönüllü olarak ya da 28 Mayıs 1945 tarihinde Güney Avusturya’da yer alan Spittal-Drau kasabasında bulunan 7000 Kuzey Kafkasya Türkü aile ve çocuklarıyla birlikte Amerikan ve İngiliz askerlerince Sovyet ordularına teslim edildiği örneğinde olduğu gibi zor kullanılarak SSCB’ye sevk olunmuştur (Hablemitoğlu 2004: 55-57). Sovyet Komünistleri SSCB’nın geniş topraklarında yayılan ölüm kampları ağına yollanmak üzere Türk halkların içerisinde Kırım Tatarları, Karaçay, Balkar, Ahıska Türklerini topyekün bir biçimde sürgüne göndermiş, bu halklara karşı soykırım uygulamış, yurtlarından koparmış ve yurtlarına dönmelerini de yasaklamıştır. Bunlar Orta Asya, Sibirya ve Rusya’nın Uzak Doğusu bölgelerindeki mecburi çalışma kamplarına yerleştirilmiştir (Hablemitoğlu 2004: 64-65). Hemen burada başka bir davranış örneğini vermekte yarar vardır. Yukarıda sözü geçen Ziya Yergök’ün, Dünya Savaşına 83. Alay Komutanı olarak katılıp ve Sarıkamış faciasından sonra Ruslarca esir alınıp Sibirya ve Orta Asya’daki savaş esirleri kamplarında hayatının altı yılını geçiren ve oralardan kaçıp 1920’de yurduna dönebildikten sonra bir yıl bile geçmeden Şubat 1921 tarihinde Kazım Karabekir Paşa tarafından askeri rütbesi albaylığa yükseltilmiş, askeri hizmet içerisinde ise Z. Yergök 1930’da tuğgeneralliğe kadar terfi etmiştir (Önal 2005: 5-10). Oysa, binlerce Sovyet askerinin Alman esaretinden bin bir güçlükle kurtulduktan sonra döndüğü yurdunda sevinç bile yaşayamadan doğrudan Sibirya ve Orta Asya’daki ölüm kamplarına sürülmüştür. Dolayısıyla, burada örneği verilen iki durum, iki farklı yaklaşımı ve insana verilen değeri de yansıtır niteliktedir. Topyekün sürgün uygulaması Sovyetler tarihinde ilk kez Baltık ülkelerine (Letonya, Litvanya ve Estonya) karşı uygulanmıştır. Buralardan koparılan sayıları bir milyonu aşkın insan da Ural dağları, Orta Asya ve Uzak Doğu bölgelerine sürülmüştür (Hablemitoğlu 2004: 65-72). Yukarıda değinilenlerin dışında mecburi çalışma sistemi savaşta Kızıl Ordu tarafından esir alınan yabancı askerlerle de büyük ölçüde takviye olunmaktaydı. Kimi tahminlere göre sayısı 3-4 milyonu bulan Alman savaş esirlerinin yanı sıra Romanya, İtalya, Finlandiya ve Yugoslavya asıllı savaş tutsaklar Sovyetlere getirilmiş ve bunların büyük kısmı da çalışma kamp zindanlarında ölmüştür (Hablemitoğlu 2004: 49-50). Anadolu Türklerinden olup “sabıkalı komünist” olan ve hem Orta Asya hem de Sibirya mecburi çalışma kamplarına sürülen Yusuf Yıldırım’ın verdiği bilgiye göre Kızıl Ordu’nun Uzak Doğu’da Mançurya bölgesinde tutsak ettiği bir milyon civarındaki Japon askerlerinden Karaganda’daki kampa düşenlerin arasında açlıktan ölüm oranı yüksekti (Hablemitoğlu 2004: 49). Sovyet Rusya’da toplam 30 yıl yaşayan ve bu sürenin 6 yılını (1949-1955) Orta Asya (Karaganda) ve Sibirya (Norilsk ve Vorkuta) mecburi çalışma kamplarında mahkum olarak geçiren Yusuf Yıldırım (1972: 230-231; Hablemitoğlu’nda 2004: 98-99) Sibirya’ya sürgün edilişini şöyle anlatmıştır: <p> </p>”Vapurlar, hayvan nakli için kullanılan vapurlardı. Ahırdan farksızdı. Vapur yolculuğu da 3-4 gün sürdü. Vapurdan çıktığımız zaman müthiş bir soğukla karşılaştık. Kar tipisi vardı. Dişlerimiz birbirine vuruyordu soğuktan. Birkaç gün yaya olarak gündüzle gecenin farkını anlamadan yürüdük. Kar tipi hiç dinmiyordu. Bizi kutup dolayındaki Narilsk [Krasnoyark Eyaletinin kuzeyinde bulunan ve günümüzde Alüminyum başta olmak üzere demir dışı piyasasındaki dev işletmelerin ve ağır sanayinin merkezi olan Norilsk şehri – TBD]’e getirmişlerdi. Kampa yaklaştığımızda, tipi biraz dinmişti. Geçtiğimiz yolun sağında solunda uzaklardan kuleler görünüyordu. Ateş sesleri işitiliyordu. Yürümeyen mahkumları yolda kurşunluyorlardı. Ellibin kişi kadar vardık. Bir kampın önünde durdurulduk. Tahminen on kafileye ayrılmıştık. Bir kafile burada kaldı. Kafileleri her milletten karışık olarak teşkil etmişlerdi. Epey ilerledikten sonra yine bir kampın önünde durdurulduk. Burada beş kafile bırakıldı. Yine kafileler hareket etti. Kimsede yürümeye takat kalmamıştı. Canımızı dişimize takarak, yürüyorduk. Geride kalanların üzerinde köpekleri saldırtıyorlardı . Ben en son kafiledeydim. Kurşunlananların, takatsizlikten düşüp donanların, can çekişenlerin, yaralananları n, sıradan ayrıldı diye öldürülme tehlikesi olduğunu bildiğimizden üzerlerine basarak yürüyorduk. Bunların sayısı herhalde iki yüzden fazlaydı”.

GULAG KAMPI STALİNİN ÖLÜM KAMPI

Bu kısa anlatımdan da anlaşılabileceği üzere en az 150 arama ve 500’den çok bekçilik için özel yetiştirilmiş köpeklerin bulundurulduğu ölüm kamplarına (Hablemitoğlu 2004: 112) mahkumların ulaşması bile ölümle sonuçlanabiliyor, bu yolda insanlar korkunç insanlık dışı zulme maruz kalıyordu. Kampa ulaşabilen mahkumların ne gibi koşullarda yaşadıklarını yine Y. Yıldırım’ın (1972: 220; Hablemitoğlu’nda 2004: 126-127) hatıralarından öğrenmek mümkündür: “Sabahın beşinde kalkıp, akşamın sekizine kadar çalışıyorduk. Hergün gıdasızlık ve aşırı çalışmadan dolayı hastalanarak; en az yüz kişi ölüyordu. İş yerine gidiş gelişte yürüyemeyen, kafilenin gerisinde kalanları da ya kurşunluyor, ya da köpeklere parçalatıyorlardı . Sebebi gayet basitti, yürümekten aciz bu insanların kaçacakları ileri sürülüyordu”. Sibirya’da Norilsk mecburi çalışma kampındaki mahkumiyet hayatı Y. Yıldırım (1972: 231-232; Hablemitoğlu’nda 2004: 127) tarafından şu şekilde tasvir edilmiştir: “Taş kariyerinde çalışıyorduk. Vagonları doldurup, boşaltıyorduk. Hergün karyerde (maden ocağında – TBD), yalnız kazanlarda 50-60 kişi ölüyordu. Tipisiz gün yoktu. Kampa üstümüz buz bağlamış halde dönüyorduk”. Çarlık zamanında da esir kampında Rusların tutsaklara karşı davranışlarına konu açısından ve bütüncül algılama bakımından yararlı olabilir. O nedenle burada Ocak 1915’te Krasnoyarsk civarında bulunan bir esir kampına düşen Osmanlı Türk askerlerinden Ziya Yergök’ün (2005: 156-157) hatıratlarına başvuracağız: Ruslar “sabahları eksi 40 derece soğukta dışarıda ayakta tutar, yoklama yapar, kimlik yazarlardı. İnce bir kaput ve bize uygun giyimlerimiz şiddetli soğukta titrememize sebep olur, burnumuzu üşütmemek için onları ellerimizle kapatmak zorunda kalırdık. Soğuk ciğerlerimize işlediği için hastalanıp ölenler çok oldu. Birçoğumuzun basuru depreşti… Rus subay ve erlerine birazcık itiraz büyük bir hakaretle karşılık görür, dipçik ve kırbaç dayağı zerrece itiraz etmemize, soğukta çektirilen azaplara katlanmamıza sebep olurdu..”. Kamplardaki beslenme koşularına da bakmakta yarar vardır. Mecburi çalışma kampında mahkumlar günlük ortalama (tamamlaması gereken normu yüzde yüze yakın bir oranda yaptığı durumda) olarak 400-600 gram arası ekmek ve 22 gram et yiyebilme imkanına sahipti. Bir kıyaslama yapmak için, söz konusu kampta bekçilik ya da arama görevlerinde kullanılan köpeklere günde 250-400 gram arası et ve 20 gram hayvani yağ verilmekteydi (Hablemitoğlu 2004: 132-133). Bu kıyaslama bizlere dehşet verici bir tabloyu sunmaktadır. Bu tablonun ressamı ise bütün dünya işçilerine özgür, eşit ve kardeş bir dünya vaat eden Sovyet Komünist devletiydi. Bu arada, normları tamamlayamayan mahkumların her geçen gün beslenme normlarında kısıtlamaya gidildiğini ve bu duruma düşen insanların sonunda büyük çoğunlukla açlıktan öldüğünü de burada eklememiz gerek. Ölüm kamplarında yaşam koşullarının ne denli ağır ve hatta ölümcül olduğunu belki de bir Polonyalı esirin sözleri en açık bir biçimde açıklamaktaydı: Ona göre bu ortamda “işten ölmeyenler hastalıktan, hastalıktan ölmeyenler, keder ve üzüntüden dolayı intihar ederek ölürler” (Hablemitoğlu 2004: 147). Mecburi çalışma kamplarında bulunan mahkumların üzerinde Sovyet Komünist sistemi dayattığı bu insanlık dışı koşullarda bile propaganda faaliyetlerini aksatmadan tüm gücüyle sürdürdüğünü unutmamak lazım. Nitekim, bu tür kurumların her uygun yerinde; “Hürriyetine kavuşman elinde!”, “Namuslu çalış!”, “Leke ancak alın teriyle silinir!”, “Zaferi Komünist Partisine borçluyuz!”, “Komünistler yolunu şaşıranların elinden tutar!”, “Komünistlere inan ve güven!”, “Seni düşünen kampın idarecilerine yardım et!”, “Komünizmin baş düşmanı milliyetçiliktir! ” gibi sloganlar yazılıydı. Ancak bu tür çabalar mahkumlar üzerinde ne denli etkiliydi? Etkisi mutlaka vardı, ancak o koşullarda bu tür propagandanın mahkumlar açısından nasıl algılanabileceğini tahmin etmek hiç de güç değildir, aslında. Yusuf Yıldırım (1972: 216; Hablemitoğlu’nda 2004: 155) da anılarında bu tür sloganları okuyan herkesin bunların karşısında güldüğünü anlatmaktadır. Eşit, kardeş ve enternasyonal anlamda proleter kitlesini birleştirici olmanın aksine her ferdin kendi milliyeti etrafında kenetlenmesine ve etnik mensubiyete göre dayanışmanın gelişmesine uygun bir zemin sağlayan ölüm kampları düzeninin aslında “anti-Sovyet eğitimi veren ve hür, demokratik fikirli bir okul (!) haline gelmiş” (Hablemitoğlu 2004: 158) bir mekan olduğunu bile söylemek mümkündür. <p> </p>Böyle bir ortamda Türkçülük akımının da cereyan ettiğine ilişkin bilgiler mevcuttur. Bu konuda hatıralarını paylaşan Kırım Türklerinden Osman Karabiber (1954: 84; Hablemitoğlu’nda 2004: 170) Türkistan, Kırım, İdil-Ural ve Azerbaycan bölgelerinden sürülen ve mahkumiyet yerlerinde Sovyet karşıtı ve Türkçü propaganda çalışmalarını sürdüren Türk aydınların arasında; meşhur Solovki Kampında esir tutulmuş bulunan Kırım Türklerinden Ethem Feyzi Gözaydın ile Osman Derenayırlı ve Kazan Türklerinden Hadi Atlasi’nin adını vermektedir. Her türlü insanlık duygusunun köreltilmesine ve yok edilmesine yönelik uygun bir ortamın yaratılmasına çalışılan ölüm kampları ortamında Türklerin arasında bir çeşit dayanışma varken Rusların arasında da bu sosyal olgudan söz etmek mümkündür. Kamptaki görevlilerin çoğu etnik olarak Rus olduğu için bunların Rus mahkümlere çok daha müsamahalı bir biçimde davrandıkları da bilinmektedir. Norilsk kampında bu bağlamdaki durum şöyle aktarılmaktadı r: “… yerli [yani, Sovyetler’deki – TBD] Ruslar, Mançuryalı [yani, Çin’in kuzey doğusu – TBD] Rusların kendi kanından olduklarını, Baltıklılar tarafından öldürülen arkadaşlarının intikamını almaya teşvik ediyorlardı. Bu amaçla grup başkanları yeni listeler yaptılar. Mançuryalı Rusları sekiz on grup halinde bir araya topladılar. Ruslara hafif işler veriliyor, durmadan yedirip içiriyorlardı. İşin ağırlığı Doğu Avrupalıların, diğer yabancı milletlerin, Baltıklıların ve Müslümanların omuzlarında yükleniyordu. Biz Türk Müslümanlar, çok iyi örgütlenmiştik. Milletlerin münasebetlerine göre tutumumuzu ayarlıyorduk. Aklımız sıra siyaset yapıyorduk. Bunun için bize, pek o kadar diş geçiremiyorlardı . Burası bir dağbaşı idi… Herkes kendi canının derdinde idi. Bileği kuvvetli olanlar yaşıyor, zayıf olanlar yaşama hakkı bulamıyorlardı “(Yıldırım 1972: 217-234; Hablemitoğlu’nda 2004: 176-177). II. Dünya Savaşından çok önce I. Dünya Savaşı yıllarında Ruslar tarafından tutsak düşürülüp Sibirya’ya sürülen Osmanlı Türk askerleri örneğinde de grup dayanışması davranışlarını gözlemlemek mümkündür. Nitekim, Ziya Yergök (2005: 160) hatıratlarında Türklerin Krasnoyarsk civarındaki esir kampına ulaştırıldığında, orada bulunan esir Macar askerlerinin kendilerine ilk günlerden itibaren “soydaş diye” sahip çıktığını ve birçok konuda yardımcı olduğunu ve kolaylık sağlamaya çalıştığını anlatmıştır. Osmanlı Türk askerlerinin esarette kaldıkları Sibirya’da kendilerine Rusya Türklerinden Sibirya Tatarlarının çok büyük yardımının dokunduğunu yine Z. Yergök’ün (2005: 167, 175-177) anılarından öğrenebilmekteyiz. Hablemitoğlu (2004: 205-217) kendi araştırmasına 1945-1947 yıllarına ait veriler ışığında Rusya’daki toplam 125 mecburi çalıştırılma kampının adını, ana görevini, bulunduğu bölgeyi ve özellikleriyle kamp yaşantısının karakterini vermektedir. Rusya’nın Batısından Ural dağlarına kadarki toprakları kapsayan Avrupa ve Urallardan Uzak Doğusuna kadar uzanan Asya bölgesinde yer alan bu 125 ölüm kampı Kuzey Batı Rusya, Kuzey Doğu Rusya, Doğu Avrupa Rusyası, Ural Bölgesi (bu kümedeki kamplar aslında Sibirya kamplarına dahil edilebilir), Batı Sibirya, Orta Asya, Kuzey Orta Sibirya (Krasnoyarsk bölgesi), Doğu Sibirya ve Uzak Doğu bölgesi gibi ana bölge taksimatına göre ayrılmaktaydı. 125 kampın içerisinde neredeyse 60’i Sibirya’da bulunmaktaydı . Burada Sibirya’da yer alan kamp adlarının bazılarının verilmesinin yararlı olacağı düşüncesindeyim. Bunlar; Omsk Bölgesinde bulunan Omsk, Asir, Tobloysk kampları, Kemerova Bölgesindeki Kemerova kampı, Novosibirsk Bölgesindeki Narım, Novosibirsk, Siblag kampları, merkezi Tomsk’ta bulunan Tomsk-Asino kampları, Altay Eyaletindeki Barnaul kampı, Krasnoyarsk Eyaletindeki Norilsk, İgarka, Yenisey nehri ağzında bulunan Yenisey kampları, İngaş, Absagaçev, merkezi Kansk’ta bulunan Karslag kampları, Turuhansk, BAM (Baykal-Amur Demiryolu İnşaatı) kampları, Tayşet kampı, İrkutsk Bölgesindeki Yukarı Lena kampları, Saha Cumhuriyeti’ ndeki Aşağı Lena, Olekminsk, Verkoyansk ve Aldan kampları, Çita Bölgesindeki Zado, Gubarevo, Dermidonovka, Magdagaçi, Zagamensk, Yerofey Pavloviç kamplarıdır. İnsanlık dışı koşullarıyla dünya çapında nam salan Kolıma kampları da yine Sibirya bölgesinin kuzeyinde bulunmaktaydı (Hablemitoğlu 2004: 210-214). Ölüm kamplarıyla hapishanelerin çokluğu ve bunlarda mahkumların maruz bırakıldığı yaşam ve çalışma koşullarının korkunçluğu aslında Sovyet Komünist sistemin iç yüzünü bütün çıplaklığıyla ortaya koymaktadır. Bu sistemin iç yüzü ise Sovyet yurttaşı olan on milyonlarca kişi için ölüm anlamını taşımaktaydı. Nitekim, 1917-1947 yılları arasında, yani 30 yıl içerisinde Sovyet Komünist devletinde ölüm kampları olarak tanınan mecburi çalışma kamplar sisteminde yaklaşık 21 milyon kişi hayatını yitirmiş, yine aynı dönemde baskılar döneminde öldürülenlerin sayısı 42 milyon olarak belirtilmektedir (Hablemitoğlu 2004: 223). Bu ise, Rusya Komünistlerinin aslında aydın ve mutlu hayatın yaşanacağı Komünizmin kurulmasına ilişkin vaatlerinin tam aksine nehirler dolusu insan kanını akıtarak bu dönemde 60 milyon kişiyi hayattan kopardığı anlamına gelmektedir. 60 milyon kişinin hayatının, Rus Komünist sisteminin işlemesi için yakıt olarak kullanılmış olduğunu bilmeli, o geçmiş günlere özlem duyanlarla o korkunç tarihi bilmeyip konuşanlara bunlar anlatılmalıdır. Ayrıca, bu insanlık ayıbı ve cehennemin içinden çok sayıda Türkün geçtiği unutulmamalı, Rusya Komünist düzeninin gizli tutulmaya çalışılan bu korkunç karanlık iç yüzünü genç Türk kuşaklarına aktarılmalıdır. Kendi atalarından şu ya da bu biçimde Sovyet Sosyalist Rusya’daki ölüm kampları ya da esir kamplarına düşüp oralarda ölen ya da o cehennemden canlı çıkabilen yakınları olanların da bu yazıda dile getirilmeye çalışılan gerçekleri çok iyi bildiği, bilmedikleri takdirde de insanlık tarihinin bu karanlık sayfalarından haberdar olabilmeleri için bu yazıyı küçük bir ışık olarak değerlendirebileceklerdir.

GULAG KAMPI STALİNİN ÖLÜM KAMPI

اسامی عده ای از زندانی شدگان هویت و برابری طلب آزربایجانی توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران از سال2006 تا آخر سال 2013

 نظر بر اینکه بعضی از فعالین ملی آزربایجانی  به دفعات دستگیر و زندانی شده اند,لذا اسم آنان  بدفعات هم نوشته شده است. این لیست بوسیله  عایله ما و از منابع  سایتهای آزربایجانی و دیگر سایتها تهیه و تنظیم شده و بوسیله خانم ژاله تبریزی  هم   به  بخش حقوق  بشر  سازمان ملل متحد در ژنو  گزارش شده است

لیست دیگر زندانی هایمان ,یعنی از سال 2014 تا حال هم در دست تهیه است وبعد از اتمام منتشر خواهم کرد

13.04.2017 آلمان 

 دکتر حمداللاه سلیمانی فرد 

اسامی عده ای از دستگیر و زندانی شدگان هویت و برابری طلب آزربایجانی توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران در سال 2006

1-Ali Hajimahammadi (2006.2.21. Sulduz ) 2-Ebrahim Moiyni - (2006.5.25. Sulduz) 3-Amin Jeddi (2006.2.18. Ardabil) 4- Ramin Sadegiasl (2006.2.19.Ardabil) 5- Jalal Tagavi (2006.2.19.Ardabil) 6- Gadir Azerdokht (2006.2.19 Ardabil) 7- Said Matinpur (2006.2.21.Zanjan ) 8- Reza Matinpur (2006.2.21.Zanjan ) 9- Mustafa Mahbubtape (2006.2.19.Ardabil) 10- Aydin Nejatiy (2006.2.19.Ardabil) 11- Hüsein Rahmati (2006.2.21.Zanjan) 12- Amin Gadimi (2006.2.19.Ardabil) 13- Behzad Khorshidzadeh (2006.1.4. Shabestar) 14- Yagub Goharfar (2006.2.19. Ardabil) 15-Mahammad Mahammadi (2006.2.19.Zanjan) 16- Babak Shuja (2006.2.19.Ardabil) 17- Parviz Sultani (2006.1.4 .Sabestar) 18- Ebad Gafari (2006.2.21.Zanjan) 19- Reza DarJazani (2006.2.13. Ghom) 20- Behnam Nurmahammadi (2006.1.12. Shabistar) 21- Gahraman Sultani (2006.1.4.Shabestar) 22- Kiyanush Yusefiy (2006.2.21.Urmu) 23- Shirzad Hajilu ( 2006.3.7.Khoy) 24- Alireza Ghomi (2006.2.21.Urmu)

25- Gashtasb Vasegi (2006.1.8.Ardabil) 26- - Mahammad Aslani (2006.1.8.Ardabil) 27- Adel Shakuri (2006.3.14 Julfa) 28- Ebrahim Shakuri (2006.3.19.Julfa) 29- Shapur Nusratpur (2006.9.17.Ardabil) 30- Suleiman Nüsrati (2006.5.26.Ardabil) 31- Mehdi Nuri (2006.5.22.Sulduz) 32-Afshin Bazazgadim(2006.2.3.Ahar)

33-Elyar Yekanli (2006.12.12.Urmu) 34- Gahraman Ganbarpur (2006.2.21Sulduz) 35–Adel Allahverdi (2006.2.21 Sulduz) 36-Amir Farahani (2006.6.25.Sulduz) 37-Siruz Siyami (2006.25.Sulduz) 38-Hamid Argish(2006.2.21.Khoy) 39-Hadi Hamidishafag (2006.12.11.Urmu) 40-Behruz Alizadeh(2006.9.20 Ardabil) 41-Mahammad Nasiri(2006.9.23.Maku) 42-Mahammad Hüsenzadeh(2006.9.23Maku) 43-Tayeb Ebrahimzadeh(2006.9.23.Maku) 44-Arif Ulufi(2006.2.21.Urmu) 45-Rasul Jafari (2006.9.23.Urmu) 46- Elyar Yekanli ( 12.12.2006 Urmu) 47Ali Khudabakhsh (2006.12.12Urmu)

اسامی عده ای از دستگیر و زندانی شده گان هویت و برابری طلب آزربایجانی توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران در سال 2007

-Jalil Ganilu (2007.5.26 & 2007.4.5 & 2007.8.28 Zanjan) -Saleh Kamrani (2007.8.18.Karaj) -Elgar Marandli & Yagub Salekiniya (2007..10.31 Tehran) -Mahammadali Heydari (2007.10.27 Tehran) - Mirgasem Seyedinzadeh (2007.9.2 Tehran) - Said Matinpur (2007.5.25.Zanjan)

-Javad Hasanpur (2007.8.3 Ahar) -Habib Mehri (2007.10.16 Tabriz) -Dariyush Esmaili (2007.5.29 Urmu) -Mehdi Hajimahammadi (2007.5.30 Urmu)-

-Akbar Pashai (2007.5.22Urmu) -Tohid Sultani (2007.5.20.Urmu) -Sasan Keyvani (2007.5.20.Urmu) -Jafar Karimi (2007.5.22.Urmu) -Musa Parizad (2007.5.22.Urmu) -Akbar Nikju (2007.6.6.Urmu) -Nader Mahdgarabag (2007.5.22.Tabriz) -Mirali Rizai (2007.5.17.Sulduz) -Isa Yeganeh (2007.5.17.Sulduz) -Seyamak Mirzai (2007.10.8.Parsabbad Mugan) -Shahin Hasani (2007.5.21.Tabriz) -Asaf Ebrahimzadeh (2007.9.17Ardabil)) -Ali Shadikaramjavan (2007.9.17.Tabriz) -Riza Ganizadeh (2007.9.17.Ardabil) -Alireza Matinpur (2007.8.28Zanjan) -Samad Gurbani (2007.10.23.Hamadan) -Said Nasiri (2007.2.26.Urmu) -Shahram Gulizadeh (2007.2.21.Urmu) -Rahim Gulabi (2007.3.11.Ardabil) -Jafar Tagavi (2007.3.11.Ardabil ) -Jafar müazen (2007.3.11.Ardabil) - Vahid Bahaduri (2007.3.11.Urmu) -Reza Dagestani (2007.2.21.Urmu) -Shirzad Hajilu (2007.12.11.Khoy) -Behruz Safari (2007.6.17.Zanjan) -Leyla Heydari (2007.8.28.Zanjan) -Shahram Muradi (2007.2.15.Zanjan) -Mansur Jeddi (2007.11.1.Ardabil) -Hüjat Naseri (2007.12.22Urmu) -Mustafa Avazpur (2007.10.6.Tabriz) -Changiz Bakhtavar (2007.5.20.Tabriz) -Esrafil Sultani (2007.5.30.Khalkhal) -Süleiman Shabani (2007.5.22.Tabriz) -Mahammadreza Avazpur (2007.6.19) .Tabriz) -Javad Rajabzadeh (2007.9.8.Tabriz) -Javad Hasanpur(2007.8.3.Ahar) -Abdullah Abbasijavan (2007.8.18.Tehran) -Behruz Alizadeh (2007.9.23.Ardabil) -Vahid Bahadori (2007.3.18..Urmu) -Jalal Kudalilu (2007.4.21.goshachai) -ShahinHasani (2007.4.21.Goshachai) -Mehdi Bazmani (2007.4.21.Gushachai) -Behkam Mahammad i(2007.4.21.Goshachai) -Amir Agazadeh (2007.4.21.Goshachai) -Majid Hashempur (2007.4.21.goshachai) -Dariyush Andalibi (2007.4.21.goshachai) -Milad Tavakül i(2007.4.21.Goshachai) -Shahrokh Faramarzi (2007.4.21.Goshachai) -Ali Sultani (2007.4.21.Goshachai) -Gavibazu Alipur (2007.4.21.Goshachai) -Nadir Amani (2007.4.21.Goshachhai) -Mansur Fathi (2007.4.21.Goshachai) -Amir Sagafi (2007.4.21.goshachai) -Mustafa Dolatkhah (2007.4.21Goshachai) -Eynullah Ahangari (2007.4.21.Goshachai) -Shahin Esmailpur (2007.10.24.Meshkinshahr) -Firidun Mehdipur (2007.2.10.Urmu) -Shahin Esmailpur (2007.11.24.Meshginshahr) -Abbas Banaikazemi(2007.4.13.Tabriz) -Mahammadreza Avazpur (2007.6.19.Tabriz) -Farrokh Hashimzade (5.2007 Tabriz) -Alirza Ghomi (4.2007 Urmu) -Kamal Barzi & Arselan Arzmari (7.2007 Maraga)

-Mehdi Mehemmedpur &Hüseyn Sebebi &Amir Abbasizadeh & Islam Khodai & Alireza Hamedkhu ( 5.2007 Ardebil)

-Mehdi Mehemmedzadh (5.2007 Ardebil)

-Eyvaz Tahami ( 5.2007 Urmu)

-Mehemmed Huseynpugurbani (5.2007 Urmu)

- Ibrahim Muini & Faramerz Gulamzadeh & Behzad Guchai & Karim Naimi & Mustafa Gasemi & Mehdi Vahedi & Ismail Bahrami & Ehsan --Maliki ( 5.2007 Sulduz )

-Irafil Sultani 6.2007 Khalkhal)

-Karim Pziri & Vali Siyami & Amir Farahani (7.2007 Sulduz )

-Akber Nikju & Karim Pashai (7.2007 Urmu )

-Mehemmedreza Avazpur (6.2007 Tebriz)

-Masud sultani ( 8.2007 germi)

-Cavad Racabzadeh (9.2007 Tebriz)

-Shahnaz Gulami (9.2007 Tebriz) -Murteza Shukrisergin & Avaz Hasanpur & Afshin Bazzazgedim & Kerim Karger & Farhad Heyderi & Anushirvan tehmasebi & Rahim Elgemi & Ramin Bakhshi & Huseyn Safarnia & Farid Barziger & Mehrdad Heyderpur & Mehemmed Cafari (8.2007 Ahar )

-Mehdi Suleymani & Abulfezl Asedzadeh & Perviz Bageri & Jalal Isfendyari & Riza salmanzadh & Abulfez Dustmehemmedi & Riza Salmani & -Parviz Ganeh & Umid Seyfi & Mustefa Jamlu & Amir Mehemmedi & Ebrahim Zulfi ( 8.2007 Ahar )

-Amir Abbas banaikazem (2007.5.14 Tabriz)

-Said Matinpur & Saleh Kamrani (2007 8.28 Zanjan)

-Behruz Safari & Alireza Matinpur & Leyla heydari (2007.5.24 Tehran) -Abdulah Abbasijavan (2007.5.14 Karaj)

-Hadi Hamidishafag (2007.5.14 Urmu)

-Yunes Zariyun (2007.9.21 Tabriz)

-Vadud Saadati (2007.10.3Ardabi)

-Shadi Karamju (2007.9.22 Tabriz) - Reza Ganizadeh (2007.6.31 Ardabil)

-Asgar Akbarzadeh (2007.10.21Ardabil)

-Firidun Mehdizadeh (2007.10.18 Urmu)

-Mahamad Hüseinzadeh (2007.10 17 Maku)

Tayeb Ebrahimzadeh & Mahamad Nasiri (2007.10 17 Maku)

-Mahamadali heydari (2007.10.28 Tabriz)

-Habib Mehri (2007.10 25 Tabriz)

اسامی عده ای از دستگیر و زندانی شده گان هویت و برابری طلب آزربایجانی توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران در سال 2008

-Vahid Bahaduri (2008.4.28.Urmu) - Amirabbas Banaikazem(2008.4,29.Tabriz)

-Samad Gurbani (2008.4.29Hamadan)

-Akbar Pashai(2008.5.3.Urmu) -Hüchatüleslam Abdulaziz Azimigadim(2008.5.3.Ghom)

-Mahamad Yerhun(2008.5.7.TAbriz) –Samad Molaquli(2008.5.17.Tabriz)

-Ali Sedighi(2008.5.17.Tabriz) -Jamshid Zarei(2008.5.17.Tabriz) -Elyar Yekanli-(2008……….Urmu)

-Peyam Alamguli(2008.5.23.Khoy)

-Akbar Lakestani(2008.5.23.Shahre Shut)

-Hasan Asadi(2008.5.25.Tabriz)

-Fiyridun Mehdipur(2008.5.25.Urmu)

-Sakhavat Ezati(2008.5.31.Ahar)

-Ebrahim Rashidi(2009.8.5.Urmu)

-Ali Abbasi(2008.6.13.Ardabil) -Peyman Gulami(2008.6.24.Tabriz) -Ali Abdullahzadeh(2008.6.23.Tabriz)-

-Gulam Najafi(2008.6.6.Tabriz)-

-Ali Hüsein Nejadasl(2008.6.13.Maku) -Mahamad Nasiri(2008?)

-Arif Ulufi(2008.6.1.Urmu)-

-Ebrahim Jafarzadeh(2008.6.22.Khoy)

-Reza Dagestani(2008.6.19.Sulduz)

-Ahad Razavi(2008.6.11.Tabriz) -Amir Banaisabig(2008..6.11.Tabriz) -Jamshid Zarrei(2008.6.11.Tabriz)-

-Kamal Ashrafi(2008.6.11.Tabriz)

-Asgar Akbarzadeh(2008.6.10.Ardabil)

-Said matinpur(288.6.9.Zanjan) -Saleh Kamrani(2008.6.9.Karaj) -Abdullah Abbasijavan(2008.6.9.6.9.Tehran) -Mahamad Heydari(2008.6.9.Tehran) -Jalil Ganilu(2008.6.9.Zanjan) -Alireza Matinpur(2008.6.9.Zanjan) -Yagub Salakiniya(2008.6.9.Tehran)-

-Mirgasem Seyedinzadeh(2008.6.9.Tehran) -Behruz Safari(2008.6.9.Zanjan ) -Leyla Heydari(2008.6.9.Zanjan)-

-Farhad Mohseni(2008.6.7.Tabriz)-

-Mashallah Rezmi(2008.6.1.Tabriz) -Ramin Rezmi(2008.6.1.Tabriz) -Akbar Huseinzadeh(2008.6.1.Tabriz)-

-Vadud Saadati(2008.4.1.Ardabil) - Behruz Alizadeh (2008.4.1.Ardabil) -Mehdi Kiyani(2008.4.1Ardabil)-

-Ardashir Karimikhiyavi(2008.4.1.Ardabil)

-Rahim Gulami(2008.4.10.Ardabil)

-Hadi Hamidishafag“008.4.10.Urmu)

-Rahim Gulabi(2008.3.14.Ardabil) -Jafar Tagavi(2008.3.14.Ardabil) -Jafar Moazen(2008.3.14.Ardabil)-

-Tohid..?

-Hüsein Yusefi(2008.3.28.Tabriz) -Gafur Habibpur(2008.3.28.Tabriz)

-Afshin Bazazgadim(2008.3.2.Ahar) -Murteza Shükrisargini(2008.3.2.Ahar)-

-Farzad Mehdavi(2008.2.27.Tabriz) -Hataf nuri(2008.2.27.Tabriz)-

-Avaz Hasanpur(2008.2.24.Ahar)

-Abbas Lisani(2008.2.21.Ardabil)

-Hüjat Naseri(2008.2.11.Urmu)

-khosro Derakhshi(2008.2. 7.Tabriz) -Yusef Lotfihag(2008.2. 7.Tabriz) - -Mehdi Afsari(2008.2. 7)

-Hasan Asadi(2008..2. 7.Tabriz) - Mahamadali Javadi(2008.2.7.Tabriz)-

-Javad Kanani(2008.2.7.Tabriz)

-Ali Shakeri(2008.1.30.Tabriz)

-Samad Mollaguli(2008.10.8.Tabriz)-

-Abdülhöjat Tarverdiyan(2008.10.8.Tabriz)-

-Ehsan Najafi(2008.10.8.Tabriz)

-Rahim Hajizadeh(2008.9.29.::.................)

-Mehdi Vahidi(2008.8.18.Miyaneh)

-Alireza Sarafi(2008.9.15.Tehran) - Said Muganli(2008.9.15.Tehran) -Hüsein Rahimi(2008.9.15.Tehran)-

-Husen Heydari(2008.9.15.Tehran) -Rügayeh Alizadeh(2008.9.15.Tehran) -Abbas Naimi(2008.9.15.Tehran)-

-Akram-Ranjani(2008.9.15.Tehran) -Mehdi Naimi(2008.9.15.Tehran ) -Akbar Azad(2008.9.15.Tehran) -Hasan Rashidi(2008.9.15.Tehran)-

-Mahamad Abbaspur(2008.9.15,Tehran) -Shahbaz Ebrahimnejad(2008.9.15.Tehran) -Yusef Hushyar(2008.9.15.Tehran)-

-Farhad Rezai(2008.9.15.Tehran)-

-RubabAzimi(2008.9.15.tehran) -Sayad Mahamadiyan(2008.9.15.Tehran)-

-Dariyush Hatami(2008.9.12.Kaleybar)-

-Hasan Rahimi(2008.9.11.Tehran)

-Ahmad Huseinpur(2008.9.9Tabriz)-

-Mansur Aminiyan(200(.21Tabriz ) -Magsud Ahdi(2008.8.21.Tabriz)

-Majid Makui(2008.9.1.Esfahan)

Reza Avazpur(2008.8.24.Tabriz)

-Alireza Firuzy(2008.8.21.Zanjan)

-Hüjatüleslam Abdölaziz Azimigadim(2008.8.14.Ghom ikinci defe)

-Amir Mardai(2008.8.14.Tabriz)-

-Surna Hashimi(2008.8.12.Zanjan)

-Bahram Vahidi(2008.8.1.Zanjan)

-Salman aragi(2008.12.23.Khoy) -Salar Aragi(2008.12.23.Khoy) -Hüjat Aragi(2008.12.23.Khoy)-

-Peyam Alam gulilu(2008.12.23.Khoy) - Seyedaliakbar Abdullahi(2008.12.23.Khoy)-

-Navid Sultani(2008.12.23.Urmu)

-Ali Sadigi(2008.12.21.Tabriz) - Hamid Vahid rezainiya(2008.12.21.Tabriz)-

-Akbar Hasanzadeh(2008.12.21.Tabriz)

-Amirali Zebihi(2008.12.20.Tabriz) -Asgar Akbarzadeh(2008.12.20.Ardabil)

-Ulduz Gasemi(2008.12.14.Urmu) -Rahman Gasemi(2008.12.14.Urmu)-

-Said Mahmudi(2008.12.14.Urmu) -Navid Sultani(2008.12.14.Urmu) - Tohid Hasanpur(2008.12.14.Urmu)

-Abdullah Abbasijavan(2008.12.10.Tehran) -Hüsein Hüseyni(2008.12.10.Tehran)

-Mahamadreza Lavai-(2008.10.29.Tabriz)-

-Safarali Khuini(2008.10.23.Abhar)-

-Jamshid Zarei(2008.11.19Tabriz)

-Firuz Yusefi(2008.11.17.Karaj)-

-Sabir Beytullahi(2008.11.12.Khoy) - Behman Nasiri(2008.11.12.Khoy)-

-Hashem Bezeger(2008.11.12.Karaj)

-Mansur Aminiyan(2008.9.2.Tabruz)

-Seyruz Hüsennejad(2008.9.22Tehran)

-Amirali Zabihi(2008.!2.20Tabriz)

-Rügaye Alizadeh(2008.3.1.Ardabil)

-Sakhavat Ezatiy(2008.3.1.Khoy)

-Zahra Marziye Jediy(2008.3.28.Tabriz)

-Asheg Asgar Saidiy(2008.2.23.Urmu)

-Mahamad Gurbani(2008.4.29.Hamadan)

-Hüsen yusefi-Gafur Habibpur

-Sahandali Mahamadi(2008.3.4.Urmu) -Bakhshali Mahamadi(2008.3.4.Urmu)-

-Ebadula Gasemzadeh(2008.3.4.Urmu) -Mehdi Gasemzadeh(2008.3.4.Urmu)

-Sahat Nazeri(2008.2.11.Urmu)

-Khosro Derakhshiy(2008.2.7.Tabriz ) -Yusef Lutfhag(2008.2.7.Tabriz) -Mehdi Afsariy(2008.2.7.Tabriz) - Javad Kanan(2008.2.7.Tabriz)

-Hamid Argish(2008.5.16.Khoy) اسامی عده ای از دستگیر و زندانی شدگان هویت و برابری طلب آزربایجانی توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران در سا 2009

-Ahad Rezai((2009.6.27.Zanjan) -Asgar Bazargani(2009.6.27.Zanjan) - Jalal Bahrami- (2009.6.27.Zanjan)-

-Behnam Sheykhi( 2009.6. 2.Eslamshahr.Tehran) -Mahmud Ojagi(2009.6.2.Eslamshahr .Tehran)-

-Sadeq Rasuli(2009.6.2.Eslamshahr.Tehran)

-Ali Bikas(2009.6.27.Tehran)

-Jafar Aga mohamadi(2009.6.23.Msshkinshahr)

- Reza Abbasi(2009.6.19.Zanjan) Ahmad Madari. ( 2009.6.19 Zenjan)

-Ehsan Najafinesabpur(2009.6.19.Khoy)

-Aydin Zakeri(2009.6.11.Meshkinshahr) - Mansur Seyfi(2009.6.11.Meshkinshahr) - Fardid Nobakht(2009.6.11.Meshkinshahr)

-Rahim Gulami(2009.1.1.Ardabil)

-Sima Diydar(2009.6.18.tabriz) -Alireza Farshi(2009.6.18.Tabriz)

-Elqar Moazen(2009.6.18.Meshkinshahr)

-Amir Mardani(2009.6.16.Tabriz) - Ramin Jahani(2009.1.16.Tabriz)

Hasan Asadi(2009.1.27.Tabriz)

Ramin Ebrahim sadeqiasl(2009.1.10.ardabil)

Beytullah Barzegar(2009.3.14.Meshkinshahr)

Babak kayumarzi(2009.3.25.Julfa) -Yelmaz Mehralibaglu(2009.3.25.Julfa)-

-Rauf Taheri(2009.7.16.Zanjan)-

Said Matinpur(2009.7.11.Zanjan)

Elqar Moazen(2009.7.7.Ardabil)

-Ahad Rezai(2009.6.27.Zanjan) -Asgar Bazargan(2009.6.27.Zanjan) –Jalal bahrami- Sadeq Rasuli(2009.6.27.Zanjan)

-Mansur Seyfi(2009.6.11.Meshkinshahr) -Fardin Nobakht(2009.6.11.Meshkinshahr)-

- Ali Abbasi(2009.6.8.Ardabil) - Mahamad Ali narui(2009.6.8.Ardabil)

-Omar Zapraz(2009.6.8.Ardabil)

-Aydin Zakeri(2009.6.1.Meshkinshahr) -Mansur Seyfi(2009.6.1.Meshkinshahr) - Rahim Gulami (2009.6.1.meshkinshahr)

-Fardin Nobakht(2009.6.1.Meshkinshahe)

-Vadud Saadati(2009.9.29.Ardabil)

-Navid Mshkat(2009.9.24.Tabriz) -Madine Gasemi(2009.9.24.Tabriz) -Aydin Taqipur(2009.9.24.Tabriz)-

-Mahamad Mahamadlu (2009.9.24.Tabriz)

-Ali hüsein Nejad (2009.9.20.Maku)

-Vadud Asadi (2009.9.13.Rasht) -Hüsei Rahimi (2009.9.13.rasht)

-Umüd shukri (2009.8.19.Ardabil)

-Peyman Bashiri (2009.9.16.Tabriz)

-Mahbub Budaqi (2009.9.3.Zanjan)

-Hasan Ark (2009.9.27.Tabriz) –Ebrahim Dashti (2009.9.27.Tabriz)

-Hüsein Aref (2009.9.15.Ardabil) -- -Mohsen Rafiy (2009.9.27.Ardabil) - Hamid Heydari (2009.9.15.Ardabil)

-Majid Makui(2009.9.3.Esfahan)

Alireza Farshi (2009.8.16.Tabriz)

-Amir Husein sarhadi (2009.8.15.Zanjan)

-Mustafa Gasemi (2009.8.8.Ahar) -Mirmusa Ziyazerger (2009.8.8.Ahar) -Rasul Irani (2009.8.8.Ahar)

-Seyamak Yaquti (2009.8.6.Zanjan)

-Hüsein Abdullahi (2009.7.29.Tabriz)

-Jahanbakhsh Bakhtavar (2009.5.26.Tabriz)-

-Nader Bakhtavar (2009.5.26.Tabriz) -Armin Shakran va (2009.5.26.Tabriz) -Farid Baqerzadeh (2009.5.26.Tabriz) -Ali Iymani (2009.5.26.Tabriz)-

-Mehdi iymani-Babak miyneqi & Asqer qadimi & Ali sadiqi &

-Hamid Hasan zareh (2009.5.26.Tabriz)-

-Asgar Chamani (2009.5.23.Tabriz)

-Bayram Khaleqzadeh(.2009.5.23.Tabriz) - Sachad Garabagi(2009.523.Tabriz) -Vahid Agajani(2009.5.23.Tabriz)-

-Haleh Fathi(2009.5.23.Tabriz)

-Sachad Azizian(2009.5.23.Gushachay)

-Sima Diydar(2009.5.11.Tabriz)

-Naqi Ahmadiazarmugadam(2009.4.22.Tabriz)-

-Yavar Sharifi(2009.5.6.Urmu) -Said Mahmudi(2009.5.6.Urmu)-

-Mahamad Sharifi(2009.5.6.Urmu) -Said Rasulpur(2009.5.6.Urmu) -Mojtaba Kahriz(2009.5.6.Urmu)-

-Qulamreza Damene(2009.5.6.Urmu) -Ali Akbar(2009.5.6.Urmu)

-Majid Pejuhfam(2009.7.3.Maraga)-

-Ebrahim Nuri(2009.4.18.Ahar)

-Saleh Molaabasi(2009.4.11.Ahar) -Maharam Kamrani(2009.4.11.Ahar)

-Ali Hüsein nejad(2009.4.5.Maku)

-Babak Kayumarsi(2009.3.2.Julfa) -Yilmaz Mehralibeglu(2009.3.2.Julfa)

-Mehran Rastgar(2009.3.24.Maraga) -F iyruz Yusefi(2009.3.23.Maraga)

-Beytullah Berzegar(2009.3.24.Meshkinshahr)

-Ramin Sadegiasl(2009.2.26.Ardabil)

-Hamid Valai(2009.2.23.Tabriz) –Qulam Najafi(2009.2.23.Tabriz)

-Sajad Radmehr(2009.2.6.Tabriz) -Faraz Zehtab(2009.2.6.Tabriz) -Aydin Khachehi(2009.2.6.Tabriz)-

-Amir Mardani(2009.2.26.Tabriz) -Ehsan Najafi(2009.2.6.Tabriz) -Mansur Ahdi(2009.2.6.Tabriz) -Majid Makui(2009.2.6.Tabriz)

-Hüsein Hüseini(2009.2.3.Tabriz) - Behruz Alizadeh(2009.2.3.Tabriz) -Ardashir Karimi(2009.2.6.Tabriz)-

-Vadud Saadati(2009.2.3.Tabriz) - Rahim Gulami(2009.2.3.Tabriz)

-Hasan Asad(2009.1.5.Tabriz) -Vehid Sheykhbeglu(2009.1.5.Tabriz)

-Reza Gordani(2009.12.21.Tabriz) -Jamal Tasujiyan(2009.12.21.Tabriz)-

-Bahram Behimi(2009.12.21.Tabriz)-

-Mustafa Avazpur(2009.12.12.Tabriz) -Hidayet Zaker(2009.12.12.Tabriz) -Ahmad Valai(2009.12.12.Tabriz)-

-jalal Mahamadi(2009.12.12.Tabriz) - Mahamadreza Mahamadkhani(2009.12.12.Tabriz) -Ebrahim Almasi(2009.12.12.Tabriz)

-Isa Gurbanalizadeh(2009.12.12.Tabriz)

-Aydin Shafyi(2009.12.11.Tabriz) -Yaqub Tagavi(2009.12.11.Tabriz) - Armin Shakerian vahidi(2009.12.10.Tabriz)-

-Barat Dadgar(2009.12.10.Tabriz) -Babak Meynegi(2009.12.10.Tabriz) -Asger Gadimi(2009.12.10.Tabriz)-

-Ebad Madadi(2009.11.24.Tabriz)

-Jamshid Zarei(2009.11.26.Tabriz)

-Rasul Alinejad(2009.11.19.Tabriz) - Behruz Faridi(2009.11.19.Tabriz)

-Navid Moshkat(2009.10.24.Tabriz) - -Madineh Gasemi(2009.10.24.Tabriz) -Aydin Taqipur(2009.10.24.Tabriz)-

-Mahammad Mahammadlu(2009.10.24.Tabriz) -Javad Ramazan(2009.10.24.Tabriz)-

-Iraj Hasani(2009.3.3.Tabriz)

-Tagi Ahmadazarmügadam(2009.4.23.Tabriz)

-Saleh Mollaabbasi(2009.4.1.Ahar) -Maharam Kamrani(2009.4.1.Ahar)..

اسامی عده ای از دستگیر و زندانی شدگان هویت و برابری طلب آزربایجانی توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران در سال 2010

-Hasan Abdullahi & Faraz Zehtab & Habib Averideh & Mahamad Reza Hashimi & Hüsein Asiyabi (20010.1.19 Tabriz )

-Iraj Nasirzadeh & Tohid Rahimi- (2010.Tabriz )

-Hasan Balai (2010.9 .6 Mugan)

-Ebrahim Reshidi (2010.6.15 Meshkinsher)

-Shukrullah Gahramani (2010. 6.24 Khudafarin)

-Firuz Yusefi (2010.6.23 Tehran)

-Yunes Süleymani (2010.6.20 Ardabi )

-Zahra Farajzadeh(2010.6.19 Tabriz)

-Said Bidokht (2010.6.17 Tabriz )

-Naim Ahmadi khiyavi (2010.6.16 Tabriz)

-Mahmud Fazli (2010.6.9 Tabriz )

-Heydar Karimi (2010.6.9 Khoy )

-Ayat Mohamad Jafari (2010.5.31 Ahar )

-Latif Hasani (2010.5.29 Karaj)

-Akbar Azad (20.10.5.28 Tehran)

-Alireza Abdullahi (2010.5.23 Urmu )

-Siyamak Mirzai (2010.5.23 Rasht )

-Bahman Nasiri (2010.5.23 Maku )

-Behbud Gulizadeh (2010.5.22 Miyandoab)

-Aydin Khajei (2010.5.21 Tabriz )

-Yavar Jamali & Murteza Avazpur & Mohamad Fajdehi & Mansur Seyfi & Arsalan Zarei & Hamid Valai-

Ahmad Valai & Hüsein Nasiri & Asqar Sadeqi & Mohamad Tabrizi-Ali Bagbani & Yaqub ramazani- Yaqub Javani &Rabar Esmaiyli& Rashid Bazbaz & Javid Nazmi & Hadi Khudabandeh & Jalil BudaqiMohamad Mohamadi & Azizkhan Sadeqzadeh & Sadiqi ?- (21-2010.4.2 Urmu )

-Hasan Ark & Ebrahim Dashti & Ebad madadi & Reza Abri (2010.3.29 Tabriz )

-Ali-Mehdi Imani & Jahanbakhsh & Nader Bakhtavar (2010.3.17 Tabriz)

-Abdullah Saduqi (2010.2.27 Tabriz)

-Mehdi Ajdari & Babak Siyami & Hüsein Karimi-

Shahruz Takhti (2010.2.27Ardabil )

-Naqi Ahmadi (2010.2.11 Tabriz)

-Murteza Muradpur & Fardin Muradpur&Rasul Badali & Ali badali & Amin Pashaqarabagi & Arash Eshgimolan (2010.2.8 Tabriz)

-.Mohamad Alimuradi (-2010.2.4 Tabriz)

-.Hadi murteza Siylab & Reza Abri & Ali tahamtan & Ebrahim Farajzadeh & Hushang Rezai & FardinAsgari-

Ali iymani & Mahamadreza Yusefi (2010.2.2 Tabriz)

-Ali Bikes (2010.1.8 Tehran )

-Behnam Nurmohamadi& Vali Roshani & KarimTtiyri & Rahim qulabi ( 2010.9.14 Tabriz)

-Hüsein Rahimibayat (20010 Tehran ) - -Heydar Karimi (2010.6.3.Khoy) -NaimAhmadi(2010.6.12 & 2010.7.12.Tabriz) -Hüsein Mahammadialvar(2010.5.4.Tabriz) -Mahammad Rahvar (2010.6.6.Tabriz ) -Hasan Abululu(Ark (2010.9.21.Tabriz) -Abdullah Sadugi (2010.1.18.Tabriz) -Riza Abri(2010 .3.20-Tabriz) -Ebrahim Esmaili(2010.1.18-Tabriz)- Tofig Mortezapur(2010.4.28.?) -Rahim Hüseinzadeh (2010.2.26.Ghom) -Ruhullah Heydari(2010.2.26.Ghom ) -Mehdi Ajdari(2010.2.23.Ardabil) -BabakSiami(2010.2.23Ardabil) -Hasan Karimi(2010.2.23.Ardabi) -Shahruz Takhti(2010.2.23.Ardabil) - Ayet Mehralibaglu (20.10.5.10.Sofiyan) -Mahammad Tajdehi(2010.8.1.Tabriz) -Jafar Yavari(20.10.8.1.Tabriz) -Ebrahim Rashidi(2010.6.14.Meshkinshahr) -Vahid Karimi (2010.6.1.Khoy) -Jafar Yavari(2010.8.1 Tabriz) -Dariyush Ebadpur(20010.8.1.Tabriz) -Zahra Farajzadeh (2010.6.19. Tabriz) -Hamideh Farajzadeh (20.10.6.5.24.Urmu) -Firuz Yusefi (20010.6.21.Tehran) -Shukrullah Gahramani (2010.6.22.Kaleybar)

اسامی عده ای از دستگیر و زندانی شدگان هویت و برابری طلب آزربایجانی توسط رژیم جمهوری اسلامی ایران در سال2011

1-Ali Hedayeti ( Tekanteppeh 08.2011)

2-Mohemmed Alimordi (Tebriz 08.2011)

3-Said Naimi ( Karaj 05.2011)

4-Said Mohemmedi (Muganli) ( Germi 06.2011)

5-Sasan Vahebi vesh (Tebriz 06.2011)

6-Nima puryaqub ( Tebriz 06.2011)

7-Hadi Hamidi Shefeg ( Tebriz 05.2011)

8-Milad Mohemmedian ( Tebriz 05.2011)

9-Ayub Shiri (Tebriz 04.2011)

10-Sima Didar ( Tebriz 04.2011)

11-Bhman Nasirzadeh (Maku 05.2011)

12-Rasul Razevi Tebriz 03.2011

13-Davud Shiri ( Tebriz 03.2011)

14-Semed Kerimi (Tebriz 03.2011)

15-Hasan Khoi (Tebriz 03.2011 )

16-Habib Purvali (Tebriz 03.2011)

17-Elias Talebi (Tebriz 01.2011)

18-Hüsen Abdullahi (Ardabil 29.8.2011)

19-Hamid Vaseg ( Ardabil 29.8.2011)

20-Vahid Faizpur (Urmu 28.9.28)

21-Sajad Azizi ( Miyanduab 28.8.2011)

22-Mahammad Mahmudi (Tabriz 26.8.2011)

23-Yashar Piri (Tabriz 27.8.2011)

24-Hamid Gurbanalizade (Tabriz 26.8.2011)

25-Behnam Alizade (Tabriz 26.8.2011)

26-Aziz Purvali ( Tabriz 26.8.20.11)

27-Jamshid Zarei (Tabriz 26.8.2011)

28-Murteza Avazpur (Tabriz 26.8.2011)

29-Mahmud Fazli (Tabriz 26.8.2011)

30-Jalil AlamdarMilani (Tabriz 26.8.2011)

31-Tagi Salehshur (Tabriz 26.8.2011)

32-Abdullah Sadugi ( Tabriz 26.8.2011)

33-Mahammadali Muradi (Tabriz 26.8.2011)

34-Hasan Ark ( Tabriz 25.8.20116.8.2011)

36-Ahmad Alizade (Tabriz 25.8.2011)

37-Yasir Salmanirezai (Tabriz 26.8.2011)

38-Elgar Karimi (Tabriz 26.8.2011)

39-Mehdi Nuri ( Tabriz 268.2011)

40-Farzad Mehdevi (Tabriz 268.2011)

41-Musa Barzinkhalifeli (Tabriz .26.8.2011)

42-Yagub Ramazani (Tabriz 25.8.2011)

43-Vahid Sheykhbayli ( Tabriz 26.8.2011)

44-Ali Shirnak (Tabriz 25.8.2011)

45-Mahammad Amiri (Tabriz 26.8.2011)

46-Tagi Sofiyani… (? 25.8.2011)

47-Gader Nuruzi (Tabriz 26.8.2011 )

48-Reza Abri (Tabriz 1.6.2011)

49-Ali HasanTahamtan (Tabriz 1.6.2011-08-30)

50-Ebrahim Farajzadee (Tabriz 1.6.20.11 )

51-Ebrahim Asemani (Tabriz 1.6.2011)

52-Hadi Murtazavi ( Tabriz 1.6.2011)

53-Mahammadriza ( Hadi Tabriz 1.6.2011)

54- Ali riza Farshi ( Tabriz 5.13.2011)

55-Siyamak Mirzai (Sulduz 26.5.2011)

56-Nadir Azizi (Sulduz 26.5.2011)

57-Hasan Karimzade (Sulduz 26.5.2011)

58-Aydin Zakiri (Sulduz 26.5.2011.)

59-Mehdi Ajdari (Sulduz 26.5.201)

60- Akbar Azad (Tehran 13.5.2011)

61-Ebrahim Nuri (Ahar 21.5.2011)

62-Abulfaz Mirzakhani (Tehran(Baharestan Jade Save)24.5.2011)

63-Mahmud Ojagi ( Tehran (Baharestan Jade Save)24.5.2011)

64-Mehsa Mehdi (Urmu 21.8.2011)

65-Fateme Nasirpur (Marand 15.6.2011)

66-Mehdi Gulami ( Ardabil 6.6.2011)

67-Mahammad Badali ( Ardabil 6.6.2011)

68-Nima Puryagub (Tabriz 9.6.2011 )

69-Yagub Mahammadi (Miyanduab(goshachai) 27.8.2011)

70-Amirhüsen Aggai (Miyanduab (Goshachai) 27.8.2011)

71-Farhad Lami ( Miyanduab(Goshachai) 27.8.2011)

72-Milad –Babak ...?(Miyanduab (Goshachai) 27.8.2011)

73-Hamid Gurbanalizade (Tabriz 25.25.2011)

74-Behnam Alizade (Tabriz 25.8.2011)

75-Rahim Gulami ( Ardabil .6.6.2011.)

76—Faranek Farid (Tabriz 3.9.2011.)

77-Ramin Sheykhbeglu (2.9.2011.Tabriz)

78-Rasul Badali (2.9.2011................)

79-Hamid Quvvati(3.9.2011.Ardabil)

80-Firidun Agazadeh(4.9.2011 Urmu)

81-Majid Javadi(4.9.2011. Urmu)

82-Tohid Javadi (4.9.2011 .Urmu)

83-Siyamak Karimi (3.9.2011 .Marage)

84-Behzad Agdasi (3.9.2011. Marage)

85-Mustafa Gulizadeh(3.9.2011 Marage)

86-Murteza Furugi (3.9.2011.Marage)

87-Farhad Saeli (3.9.2011 .Marage)

88.Vali Hasan Nejad (3.9.2011.Marage)

89-Meysem Azadi (2.9.2011.Tehran )

90-Yashar Piri 8.27.2011.Tabriz)

91-Maharam Khalgi ve Khnum Khalgi(3.9.2011.Marand)

92-Said Ebrahimzadeh(3.9.2011.Tabriz)

93-Mahammad Ahmadi (3.9.2011 Tabriz)

94-Mahammadriza Agdasi (4.9.2011.Shabustar)

95-Said Sadegi (3.9.2011.Urmu)

96- Abulfath Mazaherpur (3.9.2011)

97-Reza Jafari (3.9.2011.Urmu)

98-Hasan Alipur (3.9.2011 Urmu)

99-Jalil Husenzadeh (3.9.2011urmu)

100-Hasan Mahammadzadeh (3.9.2011.Urmu)

101-Jafar Mashalazadeh (3.9.2011.Urmu)

102-Akbar Muradi (3.9.2011.Urmu)

103- Nusrat Hüsenpur 3.9.2011)

104-Mujtaba Valipur (3.9.2011 Urmu)

105-Hasan Molai (3.9.2011.Urmu)

106- Mahammad Changranlu (3.9..2011.Urmu)

107-Behzad Nojavan (3.9.2011. Urmu)

108-Mehdi Deyhami (30.8.2011.Charburc Goshachai)

109-Möhsen Gülistan (3.9.2011.Tabriz)

110–Ezatullah Yusefi (3.9.2011.Tabriz)

111-Nejaf Khandan (3.9.2011.Tabriz)

112-Masud Jalilzadeh (3.9.2011.Tabriz)

113-Mehdi Mahammad pur(3.9.2011.Tabriz)

114-Ramin Rizai (8.9.2011 Tikantape)

115-Ali Shirnak (3.9.2011.Tabriz)

116-Farzad Mehdavi (3.9.2011.Tabriz)

117-Mahammadali Muradi (3.9.2011.Tabriz)

118-Abbas Lisani (9.9.2011.Ardabil)

119-Ali Agazade (9.9.2011.Tabriz)

120-Mehrdad Karami(9.9.2011.Zanjan)

121-Höjat Mukhtarzade (9.9.2011.Tehran )

122-Murteza Nebinejad (9.9.2011.Tehran)

123-Orman Javid (3.9.2011.Tabriz)

124-Ebrahim Nuri (9.9.2011.Ahar

125- Mehdi Zarei Tabriz 9.2011

126-Mesem ? (10.9.2011 Urmu)

127-Ahmad Javadi (11.9.2011.Goshacai)

128-Ali Asadi (11.9.2011.Tehran)

129-Asgar Akbarzadeh(11.9.2011.Ardabil)

130-Jalil Alemdar millani(3.9.2011)

131-Tagi Salahshur (3.9.2011)

132-Yusef Salahshur (3.9.2011)

133-Yaser Süleimanirezai (3.9.2011)

134-Elgar Karimi(3.9.2011)

135-Ahmad Riyazimubareki(3.9.2011)

136-Musa Barzin Kalifelu(3.9.2011)

136-Yagub Ramezani (3.9.2011)

137-Hamid Manafinazalu (tehran)

138-Kiyan Peygami

139-Mehdi Bargshadi

140-Behnam Haggi

141-Mohammed Reza Alizade Urmi 9.2011

142-Abbas Khazarlu

143-Naser Alilu-

144- Sahand Nobakhti Miandoab 9.2011

145- Ahmad Alizadeh Tehran 9.2011

146- Abdullah Sadugi Tabrz 9.2011

146- Mustafa Avazpur Tabruz 9.2011

147- Mehdi Mohajer Tabriz 9.2011

148- Ebrahim Ebrahimi Tehran 9.2011

149- Riza Hasanpur Urmi 9.2011

151- Behzad Soleymani -----9.2011

152- Hamid Vasigi Ardebil 9.2011

- Siamak Mirzai 22. 11. 2011 Parsabad Mugan

-Saman Jahanpur 26.12.2011 Tabriz

- Bahram Khodayar 25.12.2011 Tabriz Urmu golu

-Tagih Molai 25.12. 2011 Tabriz

- Hamed Shahbazi 25.12 .2011 Tabriz

- Vahid Glampurgolzar 25.12.2011 Tabriz

-Ali Mahammadi Agbulag 25.12.2011 Tabriz

- Adel Danapur 25.12.2011 Tabriz

- Amir Puzari 25.12.2011 Tabriz

- Bahram Faravani 25.12.2011 Tabriz

- Aliriza Nagshi 25.12.2011 Tabriz

- Allahverdi Gurbani 25.12.2011 Tabriz

- Masud Jalilzadeh 25.12.2011 Tabriz

- Mohsen Golestan 25.12.2011 Tabriz

- Said Ebrahimzadeh 25.12.2011 Tabriz

- Mahammad Ahmadi 25.12.2011 Tabriz

- Parviz Saidian 25.12.2011 Tabriz

-Kiumarz Gurbani 25.12.2011 Tabriz

- Tagih Molavi 14.12.2011 Maraga

- Kayumarz Gurbani 14.12.2011 Maraga

- Saman Jahanpur 26.12.2011 Tabriz

-Davud Khodakarami 30.12.2011 Zanjan

- Elgar Karimi 23.11.2011 Tabriz

-Ramin Rizai (28.08.2011)Tikantape

2012

-Mahmoud Fazli 31.12.2012 Tabriz

- Mehdi kokhian 31.12.2012 Malekkandi

-Abbas Valizadeh 31.12 .2012 Malekkandi

-Esmail Alimirzai) Urmi(18.05.2012) 68-Hamed Malekabadi 27.9.2013 Sarab

-Abbas Lisani 29.9.2012 Khoy Yas Merasimi

-Rahim Gulami 29.9.2012 Khoy

-Siyamak mirzaiy 29.9.2012 Khoy

-Firidun Agazadeh 29.9.2012 Khoy

-Mesam Azadi 29.9.2012 Khoy

-Behnam Nurmahammadi 29.9.2012 Khoy + khamum

-Hamid Gurbanalizadeh 29.9.2012 Khoy

-Kiyanush Tohiydi 29.9.2012 Khoy

-Hasan Fathi 29.9.2012 Khoy

-Amir Babaiy 29.9.2012 Khoy

-Said ebrahimzadeh 29.9.2012 khoy

-firidun Azadi 29.9.2012 Khoy

-Ali Fardishakarab 13.9.2912 Mugan Ardabil

-Farid Sadegih 30.8.2012 Tabriz

-.....Rizaiy 18.8.2012 Saiyngala

-Javad Ruhih 18.8.2012 Saiyngala

-Yusef Bidardel 17.8.2012 Urmi

-Hasan Shahidih 14.8.2012 Ahar

-Vahid Rastguh 2.8.2012 Tabriz

-Hamed Malekabadih 2.8.2012 Sarab

- Babak Bagaiy 2.8.2012 Sarab

-Haniye Farshidavachi 19.7.2012 Tehran

-Masud Huseynzadeh 10.7.2012 Tabriz

- Hashem Mirzadeh 10.7.2012 Tabriz

-Habib Cheshmazer 4.7.2012 Tabriz

- Hachi Dariyush Parvaneh 3.7.2012 Ardabil

- Vahid Rastgu 29.6.2012 Tabriz

-Amin Zargarnejad 29.6.2012 Khoy

- Said Muganli 28.6.2012 Ardabil

-Mahammad Iskandarzadeh 18.6.2012 Tabriz

- Hamid Manafi 12.6.2012 Tabriz

- Hasan Ganbarzadeh 12.6.2012 Tabriz

- Afshin Shahbazi 25.5.2012 Tabriz

- Mehrdad Jalalifard 25.5.2012 Urmu

- Ebrahim Rashidi 25.5.2012 Ardabil

- Ruzbeh Saadati 25.5.2012 Tabriz

- Davud Khodakarami 25.5.2012 Tabriz

- Mehrdad Karami 25.5.2012 Tabriz

- Ali Agazadeh 21.5.2012 Tabriz

- Sahand Nobakht 2.5.2012 Mahabad ( Soyugbulag)

- Jalal Salehpur 1.5.2012 Tabriz

- Vahid Cheshmazer 26.4.2012 Tabriz

. Salar Turi 26.4.2012 Tabriz

- Asadulah Asadih 19.4.2012 Tehran

- Davud Shirih 2.4.2012 Tabriz

- Aydin Khajei 26.3 .2012 Tabriz

- Mahammad Karami 26.3.2012 Tabriz

- Mehdi Ajdari 27.2.2012 Ardabil

- Islam Ajdari 27.2.2012 Ardabil

- Mahammad Khakpur 27.2.2012 Ardabil

- Behbud Gulizadeh 22.2.2012 Goshachay

- Sajad Azizi 22.2.2012 Goshachay

- Farhad Sarvnaz 22.2.2012 Meshkinshahr

- Yunes Suleymani 6.2.2012 Ardabil

- Mehdi Abbasi 5.1.2012 Ahar - Ali Pakbaz 5.1.2012 Ahar

- Mahammad Ahadih 24.1 .2012 Miyana

- Ruzbeh Saadati 24.1.2012 Miyana

- Shahrokh Zamani 19.1.2012 Tabriz

- Mahammad Jarahi 19.1.2012 Tabriz

- Niyma Puryagub 19.1.2012 Tabriz

- Sasan Vahibivash 19.1.2012 Tabriz

- Yunes Agayan 14.1.2012 Urmu

- Hamide Farajzade 14.1.2012 Tabriz

- Naser Drazshamshir 13.1.2012 Tabriz

- Ramin Jabraili 7.1.2012 Tabriz

- Mesam Azadi 6.1.2012 Urmu

- Ali Sultani 1.1.2012 Goshachai

- Maharam Kamrani 13.1.2012 Ahar

- Saleh Molaabasi 13.1. 2012 Ahar

-Seyed Jamal Mosavinejad Sarab(30.056.2012)

. Sahand Maalibeh Sarab(30.05.2012)

.-Hamid Tohidi Sarab (30.05.2012) - Ali Samadpur Sarab (30.05.2012

2013

-Mahammad Khatibi 8.1.2013 Tabriz

-Said Shirzad 9.1.2013 Tehran

-Ayet Mehralibegli 9.1.2013 Sofiyan

-Davud Azimzade 14.1.2013 Marageh

-Amir Chamani 14.1.2013 Marageh

-Bahman Khalegi 15.1.2013 Benab

-Ebrahim Nuri 17.1.2013 Ahar

-Manijeh Bahluli 17.1.2013 Mianeh

-Shahram Radmehr 6.2.2013 Meshkinshahr

-Latief Hasani 6.2.2013 Karaj

-Yashar ( Heydar ) Karimi 10.2.2013 Khoy

-Behbud Qulizadeh 17.2.2013 Miyandoab ( Goshachay)

-Matin Parzang 27.2.2013 Tabriz Traxtur oyunu

-Huseyn Hajimohammadi 27.2.2013 Tabriz

-Mahammad Qolipur 27.2.2013 Tabriz

-Ali Ahmadi 27.2.2013 Tabriz

-Mustafa Kheyri 27.2.2013 Tabriz

-Javad Tagizadeh 27.2.203 Tabriz

-Farhad chavoshi 27.2.2013 Tabriz

-Aliriza Bayat 27.2.2013 Tabriz

-Farid Ashtiyani 27.2.2013 Tabriz

-Kasra Davudi 27.2.2013 Tabriz

-Ali Satariy 27.2.2013 Tabriz

- Behnam Niykzad 27.2.2013 Tabriz

-Mahammad Aliesmailpur 27.2.2013 Tabriz

-Musa Sudih 27.2.2013 Tabriz

-Jafar Rustamih 27.2.2013 Tabriz

-Babak Bagaiy 17.3.2013 Sarab

-Mahammad Delnavaz 20.3.2013 Bunab

-Vahid Sheykh baglu 25.4.2013 Tabriz

-Javid Nazmih 25.4.2013 Tabriz

- Mehdih Heydari 26.4.2013 ?

36-Abdullah Sadugih 13.5.2013 Tabriz

37-Sadeq Feyzullahnejad 30.5.2013 Bazargan

38-Sajad Kiyanpur 11.6.2013 Urmi

39-Naser Kazemi 13.6.2013 Tabriz

40- Bahram Achuni 13.6.2013 Tabriz

41-Majid Sefiydani 13.6.2013 Tabriz

42-Arash Mahammadi 30.6. 2013 Tabriz

43-Sahand Maali 30.7.2013 Tabriz

44-Said Maali 30.7.2013 Tabriz

45- Hamid Zare 13.8.2013 Tabriz

21.10.2013

Aresh Mahammadi Tabriz

2-Meysəm Colanı 19.10.2013 Ardabil

3- Hamid Tohidi 19.10.2013 Sarab

4-Cavad Racabzade 3.10.2013 Tabriz

5-Ayub Shiri 1.10.2013 Tabriz

6-Ali Samadpur 1.10.2013 Sarab

7-Sahand Maali 30.9.2013 Sarab

8-Mansur seyfiy 21.8.2013 Meshkin

9-Akbar Abolzadeh 23.8.2013 Meshkin

10-Farzad Mehdavi Esfanjani 12.9.2013 Tabriz

11-Salar Touri 16.9.2013 Tabriz

12-Said Naimi 26.9.2013 Tabriz

13-Akbar Mohajerani 3.10.2013 Tabriz

14-Ali Mahammadi 12.9.2013 Tabriz

15-Camal Musəvi 29.10.2013 Sarab

16-Hasan Mamirchi 3.11.2013 Tabriz

17-HuseinAli Mahammadi 4.11.2013 Tabriz

18-Taha Kermani 4.11.2013 Tabriz

19-Savad Pursaleh 29.12.2013 Tabriz

20 - Behnam Islami 29.12.2013 Tabriz

21-Hasan Ahmadi 29.12.2013 Tabriz

22-Ali Masumiy 29.12 .2013 Parsabad ( Muganshahar)

23- Husein Narimanzade 29.12.2013 Parsabad ( Muganshahar)

24-Akbar Taher 29.12.2013 Khoy

25-Amir Tawizi 29.12.2013 Binab

26- Mujtaba Kamali 29.12.2013 Binab

27-Qasem Derafshi 29.12.2013 Marand

28-Akbar Derafshi 29.12.2013 Marand

30- Firidun Nemati 29.12.2013 Tehran